رسانه ‏های نوپدید و دگرگونی فرهنگی در ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی،دانشکده علوم اجتماعی- ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری تخصصی جامعه‌شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی- ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه علوم اجتماعی،دانشکده علوم اجتماعی- ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسؤل)

doi
10.30465/ismc.2023.46846.2787
چکیده

با ظهور رسانه ‏های نوپدید، بیشتر افراد برای انجام امور روزمره تا حد زیادی به این رسانه ها وابسته شده‏ اند. حال مسئله این است که دگرگونی های فرهنگی محصول از گسترش رسانه های نوپدید در ایران چیست؟ پاسخ این پرسش‌ می‌تواند به اصلاح رویکرد رسانه ‌ها در پیام‌ رسانی و نیز جهت ‌گیری فرهنگی متناسب با ارزش‌ها و هنجارهای ایرانی_اسلامی بینجامد. بدین منظور پژوهشگر با استفاده از تحلیل کیفی در پارادایم تفسیرگرایی با مصاحبه و به ‌کارگیری تحلیل تماتیک و کدگذاری سه ‌مرحله‌ ای، به شناسایی این دگرگونی فرهنگی پرداخته و به نتایج پیش رو رسیده است. مهمترین دگرگونی های مثبت: توسعه‏ میانوندی اجتماعی؛ ارتباط‌ گرایی همه ‏جانبه؛ سیال نمودن ارتباطات شبکه‌ ای؛ ارتقای همگرایی فرهنگی و اجتماعی؛ افزایش جامعه ‌محوری؛ تولید و بازتولید معرفت فرهنگی؛ شکل ‌دهی انگاره های حاکم بر اندیشه ‌های فردی؛ تولید، ابداع، نشر و نگهداری ایده ‌ها؛ عمومی ساختن فرهنگ. مهمترین دگرگونی های منفی (چالش برانگیز): ایجاد انزوایِ فراگیر؛ ترویج فرآورده‏ های غیرسودمند و غیر اخلاقی؛ آسیب ‌پذیر شدن فرهنگی بدنه‏ جامعه؛ ایجاد فردگرایی مفرط؛ گسست شالوده ‏های خانوادگی و نابسامانی هویتی.