تحلیل استراتژیک طرح بودجهریزی مشارکتی «من شهردارم» با استفاده از تکنیک SWOT- QSPM
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، دانشکدۀ مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران
2 استادیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران
doi
10.22034/uep.2023.391616.1343چکیده
مقدمهحکمرانی مشارکتی رویکرد مهمی است که در چند سال گذشته مورد توجه دولتمردان قرار گرفته و از آن برای همراهسازی مردم با سیاستها و بهکارگیری ظرفیت آنها در اجرا و نظارت استفاده میشود. مدیریت شهری نیز از این رویکرد در زمینۀ بودجهریزی، اجرا و نظارت بر پروژههای شهرداری استفاده میکند. یکی از طرحهای مهمی که در این راستا در شهرداری تهران در سال 1401 انجام شد، طرح «من شهردارم» است که هدف آن نظرسنجی از شهروندان برای بودجهریزی و اولویتبندی پروژههای جدید شهرداری است. مواد و روشهااین مقاله قصد دارد با تکنیک تجزیهوتحلیل SWOT به بررسی و ارزیابی قوتها، ضعفها، فرصتها و تهدیدهای این طرح بپردازد و سپس با استفاده از تکنیک QSPM راهبردهای استخراجشده را اولویتبندی کند. این پژوهش به روش کیفی (توصیفی – تحلیلی) انجام شده است. جمعآوری اطلاعات در قالب مصاحبههای عمیق و نیمهساختاریافته صورت گرفته و در این خصوص از 24 نفر از خبرگان حوزۀ مدیریت شهری و حکمرانی مشارکتی نظرسنجی شده است.یافتههانتایج این تحلیل نشان میدهد (دسترسپذیری مناسب، اطلاعرسانی مناسب، در نظر گرفتن نظام تشویقی و بررسی سریع پیشنهادها) قوتهای طرح، (زمان کم اجرای طرح، امکان ثبت نمایشی نظرات، تجمیع ترجیحات متنوع و طرح سؤالهای غیرحرفهای) ضعفهای طرح، (افزایش سرمایۀ اجتماعی، تقویت عدالت اجتماعی، کاهش معضلات اجتماعی و بهرهوری بیشتر) فرصتهای طرح و (محدودیت منابع، تحمیل نظرات به همۀ مردم، ایجاد توقع در شهروندان و عدم آگاهی کافی شهروندان) از جمله تهدیدهای این طرح هستند. بر اساس تحلیل صورتگرفته، 8 راهبرد مهم در قالب ماتریس SWOT ارائه شده است. نتیجهگیرینتایج بهدستآمده از تحلیل QSPM نشان میدهد از بین راهبردهای تدوینشده، «راهبرد اطلاعرسانی نتایج اجرای طرح به مردم» و «راهبرد استفاده از ابزارها و روشهای گوناگون برای مشارکت» از بیشترین اهمیت برخوردارند. انتخاب «راهبرد اطلاعرسانی نتایج اجرای طرح به مردم» به عنوان مهمترین راهبرد نشاندهندۀ این است که شهروندان دوست دارند از نتایج مشارکت خود، آگاهی پیدا کنند و به نوعی آثار مشارکت را در زندگی خود ببینند. با توجه به نتایج بهدست آمده، در پایان مقاله پیشنهادهای کاربردی برای استفادۀ بیشتر از قوتها و فرصتها و همچنین، کاهش ضعفها و تهدیدها ارائه شده و راهکارهایی برای اجرای بهتر طرحهای بودجهریزی مشارکتی توصیه شده است.
