ارزیابی جایگاه رویکرد جهانی مدیریت میراث در عملکرد سایتموزههای پیش از تاریخی ایران
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد دانشگاه مازندران
2 دانشیار باستانشناسی دانشگاه مازندران
doi
10.22080/jtpd.2022.23169.3666چکیده
سایتموزهها بخش مهمی از میراث هستند که با نمایش آثار در مکان اصلی خود، علاوه بر جنبهی آموزشی و پژوهشی، از پتانسیل اقتصادی بالایی نیز برخوردارند. با وجود اهمیت روزافزون ایجاد سایتموزهها و نحوهی مدیریت آنها در سطح جهان، این رویکرد در ایران چندان مورد توجه متولیان امر و متخصصان حوزهی باستانشناسی و گردشگری واقع نشده است. درنتیجه، امروزه تنها تعداد اندکی از محوطههای باستانی کاوششده در ایران درقالب سایتموزههایی از ادوار مختلف فرهنگی درمعرض دید گردشگران قرار گرفتهاند. این درحالی است که تاکنون وضعیت موجود این سایتموزهها نیز براساس استانداردهای بین-المللی ارزیابی و تحلیل نگردیده است. پژوهش حاضر، با بهرهگیری از مطالعات میدانی و اسنادی در رهیافتی توصیفی– تحلیلی به ارزیابی عملکرد سایتموزههای پیش از تاریخی ایران برمبنای استانداردهای جهانی میپردازد. براساس نتایج، در بیشتر سایتموزههای پیش از تاریخی ایران، رویکردهای جهانی چون گردشگری باستانشناسی و باستانشناسی عمومی از جایگاه چندانی برخوردار نیستند. در این زمینه می-توان به اقدامات حفاظتی نادرست صورتگرفته بهمنظور استحکامبخشی آثار فرهنگی شناساییشده از کاوش باستانشناختی این سایتموزهها اشاره نمود. گذشته از این، یافتههای فرهنگی بهدستآمده از کاوشهای این محوطهها نیز به شیوهی مطلوبی ساماندهی نگردیدهاند. درحقیقت، غالب این یافتهها به شیوهی سنتی و با ارائهی کمترین اطلاعات ممکن در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفتهاند.