فراتحلیل مطالعات برند گردشگری با رویکرد ساختاری تفسیری

نویسندگان

1 استادیار گروه گردشگری، پژوهشگاه میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری دانشگاه بین المللی قزوین

doi
10.22080/jtpd.2023.25636.3806
چکیده

زمینه و هدف: پژوهش حاضر سعی دارد گامی جهت روشن‌ترشدن مفهوم برند مکان گردشگری برداشته و با بررسی سیر تحول آن در مطالعات، به شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر آن بپردازد. هدف کلی ارائۀ زمینه و مبانی نظری برند مکان گردشگری در قالب مدلی مفهوم‌پردازی‌شده از طریق تجزیه و تحلیل ادبیات نظری این حوزه است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از روش فراتحلیل و رویکرد ساختاری تفسیری بهره گرفته است. علی‌رغم گستردگی ادبیات نظری، در خصوص مؤلفه‌های مؤثر برند گردشگری هنوز اجماع وجود ندارد. این پژوهش، دورة زمانی 2021-1999 را برای بررسی سیر تحول این موضوع انتخاب کرده است.یافته‌ها: در این دوره، با تحول مفهوم این پدیده، شاهد حرکت پرشتاب آن از حالت تک بعدی، مبتنی بر ابعاد بصری و ملموس، به سمت مفهومی چندبعدی، میان‌رشته‌ای، تعاملی و مشارکتی هستیم. در این روند، ماهیت برند مکان از ابزاری جهت بازاریابی به رویکردی جهت مواجهه با ابعاد مختلف مدیریت مکان تغییر پیدا کرده است. در بخش دوم پژوهش با استفاده از پرسش­نامۀ خبره‌محور به شناسایی 21 مؤلفۀ مؤثر در برند گردشگری پرداختیم و از میان آن‌ها هشت مؤلفۀ مهم به زعم خبرگان شناسایی و سطح‌بندی گردید.نتیجه‌گیری: عوامل شناسایی شده شامل 1- جایگاه شهر در عرصۀ بین‌الملل 2- تصورات مردم دربارۀ کالبد و موقعیت مکانی شهر 3-فرصت‌های متصور اقتصادی و اجتماعی 4- جذابیت و امکانات توریستی 5- زیرساخت و بسترسازی برند 6- مداخله‌گری و حمایت دولت 7- معرفی و تبلیغات برند گردشگری و 8- ایجاد موقعیت‌ها و رویدادهای جذاب و متنوع برای گردشگران است.نوآوری و اصالت: تحقیق حاضر جهت پرکردن خلأ مطالعات پیشین و با بررسی و ارائۀ تصویر برند گردشگری توانست، ضرورت ایجاد یک برند قدرتمند گردشگری را به عنوان ایجاد یک تصویر مثبت به یک مزیت رقابتی ویژه در دنیای امروز معرفی نماید. از این رو برندسازی را می‌توان شناسایی مزیت رقابتی پایدار و تبدیل آن به یک هویت رقابتی مطلوب دانست.