شبکه فضایی اقتصاد گردشگری در استانهای ایران(مطالعه موردی: استان کرمان)

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 دانشیارجغرافیا .و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران.

3 استاد اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.

4 دانشجوی کارشناس ارشد رشته تجارت الکترونیک دانشگاه باهنر کرمان، کرمان، ایران.

doi
10.22080/jtpd.2023.25668.3807
چکیده

زمینه و هدف: این مطالعه به بررسی شبکۀ فضایی اقتصاد گردشگر استان‌های ایران و تحلیل شبکۀ گردشگری در شهرستان‌های استان کرمان می‌پردازد.روش‌شناسی: در قسمت تحلیل گردشگری مناطق کشور ایران از روش مدل جاذبۀ اقتصاد گردشگری با استفاده از مدل‌های اقتصادسنجی داده‌های تابلویی استفاده شده ‌است. در شبکۀ فضایی اقتصاد گردشگری استان کرمان شاخص‌های شبکه از طریق نرم‌افزار Ucinet  استفاده شده ‌است. جامعۀ آماری این تحقیق شامل استان‌های ایران و شهرستان‌های استان کرمان می‌باشد. نمونۀ آماری در بخش کشوری، بازۀ زمانی 1398-1390 و در بخش استان کرمان نمونۀ آماری 1400-1397 می‌باشد.یافته‌ها: هرچه فاصلۀ بین دو مقصد گردشگری بیشتر باشد، قدرت ارتباط اقتصاد گردشگری بیشتر می‌شود. به دلیل اینکه از لحاظ اقتصادی شهرها برای رشد اندازۀ خود با شهرهای دیگر رقابت می‌کنند. به عبارت دیگر هرچه فاصله بیشتر باشد، شهر برای اینکه بتواند به صورت مستقل نیازهای ساکنان و گردشگران تأمین کند، نیازمند سرمایه‌گذاری بیشتر و همچنین قدرت ارتباط اقتصادی گردشگری بالاتر است. شهرستان‌های کرمان، جیرفت، کهنوج و رفسنجان دارای بیشترین مرکزیت بینابینی می‌باشند. به عبارت دیگر مقاصدی که دارای مرکزیت بینابینی بالاتری باشند، می‌توانند به عنوان پل ارتباطی یک مقصد با مقصد دیگر عمل کنند و در نتیجه هم باعث پیشرفت خود و هم موجب توسعۀ مقاصد دیگر شوند.نتیجه‌گیری و پیشنهادات: براساس یافته‌های تحقیق هرچه فاصلۀ بین دو مقصد گردشگری بیشتر باشد، قدرت ارتباط اقتصاد گردشگری بیشتر می‌شود. شهرستان‌های کرمان، سیرجان، رفسنجان، جیرفت و بم به عنوان گره‌های هسته دارای پرستیژ کنشگر بالاتری می‌باشد. چون متغیرهای شامل بوم‌گردی، جاذبه‌های گردشگری و تعداد بازدیدکنندگان به عنوان مرکز شبکه هستند؛ به مدیران استان توصیه می‌شود که توسعۀ بوم­گردی در تمام مناطق استان کرمان مد نظر قرار دهند. از این رو سازمان‌های مرتبط با گردشگری، با توجه به تأثیر بالای جاذبه‌های گردشگری زمینه را برای معرفی و شناساندن جاذبه‌های گردشگری استان به صورت ملی و بین‌المللی فراهم کنندنوآوری و اصالت: نوآوری این مطالعه برآورد مدل جاذبۀ گردشگری برای استان‌های ایران و استفاده از تحلیل شبکه در شبکۀ فضایی اقتصاد گردشگری استان کرمان می‌باشد.