فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: گردشگری به عنوان یکی از بخش‌های اصلی اقتصاد جهانی، صنعتی بسیار حساس به اقلیم و تغییرات وابسته به آن است. هدف پژوهش حاضر واکاوی تغییرات مکانی و زمانی شاخص اقلیم گردشگری TCI در کرانه‌های جنوبی ایران می‌باشد.روش‌شناسی: برای رسیدن به هدف مطالعه پارامترهای اقلیمی مورد نیاز شاخص TCI برای 14 ایستگاه سینوپتیک واقع در نوار ساحلی جنوب ایران طی دورة زمانی 25 ساله (2019-1995) از سازمان هواشناسی کشور دریافت گردید؛ سپس مقادیر شاخص در یک مقیاس ماهانه به تفکیک ایستگاه‌ها محاسبه شد تا از این طریق مناطق مطلوب گردشگری در ماه‌های مختلف سال مشخص شود. در ادامه جهت بررسی رفتار زمانی شاخص، روند متغیرهای اقلیمی دما و بارش و همچنین شاخص TCI در سه مقصد مهم گردشگری با استفاده از آزمون‌های ناپارمتریک من-کندال و روش نوین ITA ارزیابی شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد مناسب‌ترین زمان‌های گردشگری در سواحل دریای عمان ماه‌های نوامبر، دسامبر و مارس و در سواحل خلیج فارس دسامبر و ژانویه است، در این بین دسامبر از مطلوب‌ترین شرایط اقلیم گردشگری برخوردار بوده و همة ایستگاه‌های واقع در سواحل جنوب ایران در این زمان در طبقة عالی شاخص TCI قرار می‌گیرند. نتایج آزمون تحلیل روند نیز حاکی از این است که رفتار شاخص TCI متأثر از تغییرات افزایشی دما و کاهشی بارش در محدودة مورد مطالعه می‌باشد؛ به­طوری­که برمبنای روش نوین Sen، شاخص TCI در بوشهر طی 4 ماه ژانویه، فوریه، مارس و دسامبر در طبقات خوب، خیلی خوب، عالی و ایده­آل دارای روند افزایشی است. این شرایط در کیش تنها در ژانویه مشاهده می‌شود اما در چابهار شیب روند در ماه دسامبر و محدودة خوب، خیلی خوب و عالی مثبت بوده و طبقة ایده­آل شاخص روند کاهشی دارد.نتیجه‌گیری و پیشنهادات: در مجموع می‌توان گفت: براساس میانگین دورة آماری 2019-1995، مطابق الگوی فضایی شاخص TCI از اواخر پاییز تا اواسط زمستان در نوار ساحلی جنوب ایران شرایط گردشگری بسیار مطلوب بوده و شاخص در وضعیت‌های عالی تا بسیار خوب قرار دارد.نوآوری و اصالت: واکاوی تغییرات روند پارامترهای دما و بارش به عنوان تأثیرگذارترین مؤلفه‌هابی اقلیمی بر گردشگری، در منطقة ساحلی جنوب ایران، محور اصلی بحث پژوهش حاضر می‌باشد که این روند در شرایط گرمایش جهانی و اقلیم در حال گذار اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. همچنین روند شاخص TCI در مقاصد مهم گردشگری ساحلی جنوب با استفاده از روش گرافیکی شیب سن (ITA) ارزیابی گردید که بر اساس این روش تغییرات رخ داده در وضعیت اقلیم گردشگری ایستگاه‌های مورد نظر طی یک بازة زمانی طولانی مدت و به تفکیک طبقات شاخص مورد سنجش قرار می‌گیرد.