شناسایی پیشرانهای کلیدی موثر بر توسعه گردشگری با رویکرد آیندهپژوهی (مطالعه موردی: مثلث طلایی گردشگری اصفهان، فارس، یزد)
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد
2 دانشآموخته برنامهریزی شهری گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد
doi
10.22080/jtpd.2022.23314.3676چکیده
زمینه و هدف: گردشگری از صنایعی است که فعالیتهای آن تا حد زیادی بر اقتصاد کشورهای مختلف تأثیر میگذارد و در این راستا شناسایی عوامل موثر بر توسعه گردشگری حائز اهمیت است. در پژوهش حاضر به دلیل پتانسیل بالقوهای که مثلث طلایی گردشگری اصفهان، فارس و یزد جهت توسعه گردشگری دارد، به عنوان مطالعه موردی انتخاب شده است تا با رویکرد آیندهپژوهی، شاخصهای کلیدی موثر بر توسعه گردشگری آن شناسایی گردند.روش شناسی: پژوهش حاضر از نوع پژوهشهای کاربردی است که با استفاده از مطالعات کتابخانهای، مصاحبه و پرسشنامه با خبرگان و حرفهمندان آشنا با موضوعات گردشگری و آیندهپژوهی و به کمک نرمافزار میکمک انجام گرفته است. بدین منظور در ابتدا 33 عامل اولیه موثر بر توسعه گردشگری با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مصاحبه با خبرگان شناسایی شدند و سپس با تشکیل ماتریس اثرات متقاطع و بهرهگیری از نظرات پرسششوندگان و با استفاده از نرمافزار میکمک، پیشرانهای کلیدی موثر بر توسعه گردشگری شناسایی شدند. پرسششوندگان به صورت هدفمند انتخاب شدند و در نمونه «14» اشباع نظری شکل گرفت.یافته ها: یافتههای پژوهش بیانگر آن است که 11 عامل «سیاستهای کلان دولت»، «تعامل دستگاهها»، «شیوه مدیریت استان»، «مدیریت تخصصی»، «برندسازی و ایجاد انگیزه سفر»، «جاذبههای طبیعی»، «آثار تاریخی و میراث فرهنگی»، «صنایع دستی و بومی»، «فرهنگ گردشگرپذیری»، «زیرساختهای حملو نقل» و «زیرساختها و خدمات گردشگری» پیشرانهای کلیدی موثر بر توسعه گردشگری در سه استان مثلث طلایی گردشگری هستند.نتیجه گیری: نتیجه پژوهش بیان میکند که میتوان پیشرانهای مذکور را به دو دسته «سازمانی و مدیریتی» و «برندسازی» تقسیم کرد و برنامهریزی جهت توسعه و بهبود عملکرد آنها میتواند سهم قابل توجهی در توسعه گردشگری این سه استان داشته باشد.نوآوری و اصالت: با توجه به تفاهمنامه طرح مثلث طلایی گردشگری میان استانهای اصفهان، فارس و یزد و عدم بررسی پیشرانهای موثر بر توسعه گردشگری این سه استان در پژوهشهای پیشین، از این حیث، پژوهش حاضر دارای نوآوری است که با مصاحبه با صاحبنظران مرتبط با موضوع، اصالت یافته است.