تحلیل محتوای کیفی موانع شفافیت در رسانههای خبری ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت رسانه ای، باشگاه پژوهشگران و نخبگان، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2 عضو هیئت علمی و دانشیار گروه علوم ارتباطات، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران
3 عضو هیئت علمی و استادیار گروه علوم ارتباطات، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران
doi
10.30465/ismc.2021.36223.2387چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی موانع شفافیت در رسانههای خبری ایران انجام شده است. بدین منظور تعداد 52 نفر از مدیران و متخصصان رسانه، ارتباطات، جامعه شناسی و حقوق با استفاده از نمونه گیری هدفمند انتخاب شده و با روش تحلیل محتوای کیفی و پرسشنامه عمیق نیمه ساختارمند مورد مطالعه قرار گرفتند. یافتهها شامل موانع شفافیت رسانهای در دو بخش "درون سازمانی" و "برون سازمانی" بود. موانع درون سازمانی شامل13 مقوله: "فقدان امنیت شغلی و مالی اصحاب رسانه "، "مشکلات مالی و اقتصادی رسانهها"، "وجود رانت در رسانهها"، "فقدان شایسته سالاری"، "نبود محتوای حرفهای مخاطب محور"، "کمبود زیرساختهای فناورانه"، "خودسانسوری و ترس اصحاب رسانه" و...؛ و موانع برون سازمانی شامل 15 مقوله: "پایین بودن نقدپذیری مسؤولان"، "ضعف قوانین و مقررات رسانهای"، "نبود چارچوب شفاف آزادی رسانهها"، "نبود نظام صنفی رسانهای کارآمد"، "وجود رسانههای دولتی انحصاری"، "نبود مدیران کارآمد رسانهای در مناصب دولتی"، "انفعال مردم در برابر رسانهها"، "نگاه ابزاری دولتمردان به رسانهها"، "عدم پاسخگویی به نیازهای رسانهها" و... بود. یافتهها نشان داد که یکی از راهکارهای عملی مقابله با بحرانهای اجتماعی و اقتصادی امروزی و مبارزه با فسادهای ساختاری، ایجاد جریان آزاد اطلاعات و توجه به شفافیت رسانهای است.