تدوین معیارهای طراحی بوم‌کلبه‌ها در مناطق شمالی ایران؛ (مورد پژوهش: استان گلستان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران

2 دانش آموخته مدیریت جهانگردی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشیار، گروه جهانگردی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22080/jtpd.2022.19670.3365
چکیده

شیوه طراحی، ساخت و بهره‌برداری بوم‌کلبه‌ها ، پیامدهای مثبت و منفی بر بوم‌سازگان و جامعه محلی می‌گذارد، ازاین‌رو هدف این پژوهش دستیابی به مجموعه‌ای از معیارهای فنی در گام طراحی بوم‌کلبه‌ها در شمال ایران (استان گلستان) برپایه معیارهای جهانی و پذیرفته‌شده است تا مدیریت پیامدها به‌شکل بهینه انجام شود. گردآوری اطلاعات با روش کتابخانه‌ای و میدانی مانند پرسشنامه و چک‌لیست معیارها انجام شد. برای پردازش داده‌ها از نرم‌افزار آماری SPSS و آزمون‌های تی‌تک نمونه‌ای، درصد میانگین و میانگین طبقات فریدمن به‌کار گرفته شد. سپس معیارهای گزینش‌شده، پالایش و 62 معیار در چهار بخش محیط‌زیستی، اقتصادی، فرهنگی-اجتماعی، و زیرساختی دسته‌بندی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد معیار محدوده ساخت‌و‌ساز مشخص، محصور و قانونی، با میانگین 67/4 بالاترین امتیاز را دارد و در رتبه نخست است. استفاده از گاز زیستی دارای کم‌ترین میانگین 1 و رتبه 57 است که هر دو در زیرگروه زیرساختی هستند. روی‌‌هم‌رفته، یافته‌ها تاکید دارد که بخش طراحی در جایگاه خوبی نیست و تنها از دید فرهنگی و اجتماعی شرایط مناسبی دارد. یافته‌ها و معیارهای تدوین‌شده این پژوهش می‌تواند به‌شکل عملی و هماهنگ با شرایط شمال ایران به‌کارگرفته شود تا در راستای توسعه پایدار، بهره بلندمدت محیط‌زیستی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی برای گردشگران و جامعه محلی داشته باشد.