تبیین سناریوهای احتمالی آیندهی اقتصادی و اجتماعی حوضهی آبریز دریاچهی ارومیه
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامهریزی منطقهای، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران
doi
10.22034/uep.2022.339768.1230چکیده
با توجه به ایجاد پیامدهای منفی اقتصادی و اجتماعی در حوضهی آبریز دریاچهی ارومیه مانند مهاجرت ساکنان و رکود صنعت گردشگری منطقه به علت کاهش سطح آب آن، مقالهی حاضر تلاش کرده است تا سناریوهای مختلف برای آیندهی اسکان و اشتغال منطقه را تبیین نماید. این پژوهش از نظر هدف در رده پژوهشهای کاربردی و از نظر روش و ماهیت در رده پژوهشهای تحلیلی اکتشافی و موردکاوی قرار میگیرد. روششناسی آن نیز کمی میباشد. برای گردآوری دادهها از روشهای اسنادی و برداشت میدانی (پرسشنامه) استفاده شده است. همچنین از روشهای دلفی و سناریونگاری با استفاده از نرم افزار سناریو ویزارد، جهت دستیابی به عدم قطعیتهای بحرانی تحقیق و سناریوهای احتمالی منطقه و از تکنیک DPSIR برای دستیابی به راهبردها بهره گرفته شده است. یافتهها نشان میدهند 4 متغیر نرخ بیکاری، سدسازی، میزان فقر و نابرابری و احساس امنیت فردی و اجتماعی، تاثیرگذارترین عدمقطعیتها بر اقتصاد و اجتماع منطقه هستند. بر این اساس، سه سناریوی محتمل عبارت از وضعیت ایستا (متوقف شدن سدسازی و تداوم روند موجود در سایر شاخصها)، وضعیت بحرانی (کاهش احساس امنیت فردی و اجتماعی) و وضعیت بسیار بحرانی (افزایش نرخ بیکاری و کاهش احساس امنیت فردی و اجتماعی) هستند. در نهایت، مدیریت هوشمند آب و خاک و تقویت بستر نهادی به عنوان راهبردهای متناسب با سناریوی اول، تابآور ساختن جوامع روستایی و تمرکز بر گروههای آسیبپذیر و حساس به عنوان راهبردهای متناسب با سناریوی دوم و توسعهی اقتصادی محلی و توسعهی روستایی به عنوان راهبردهای متناسب با سناریوی سوم پیشنهاد شدهاند.
