بررسی تاثیر تغییرات قیمتی حاملهای انرژی بر واردات محصولات معدنی (رهیافت مدل DCGE)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، آذربایجان غربی، ایران.
2 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، آذربایجان غربی، ایران.
3 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
4 استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
چکیده
تغییرات قیمت انرژی به طور قابل توجهی بر پویایی تجارت جهانی، به ویژه در بخش واردات مواد معدنی تأثیر میگذارد. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر آزادسازی قیمت حاملهای انرژی بر واردات محصولات معدنی، براساس یک مدل تعادل عمومی قابل محاسبه پویا برای سه گروه از مناطق و کشورها (1. ایران 2. شرکای تجاری عمده 3. سایر مناطق)، با استفاده از دادههای پایگاه داده GTAP-E، طی دو سناریو (1. شوک قیمتی پنج درصدی گاز 2. شوک قیمتی پنج درصدی نفت) تا افق زمانی 2050 در بسته نرم افزاری GEMPACK و RunDynam صورت گرفته است.نتایج شبیهسازی مدل DCGE حاکی از آن است که برای کشور ایران مقدار منفی در سناریوی دوم به طور قابل توجهی بزرگتر از سناریوی اول است، که نشان میدهد شوک قیمتی نفت تأثیر شدیدتری بر ارزش واردات محصولات معدنی دارد. برای شرکای تجاری عمده نوسانات قیمت نفت نسبت به شوک قیمت گاز، تأثیر منفی قابلتوجه و پایدارتری بر واردات محصولات معدنی ایجاد میکند که بر نقش حیاتی نفت در چشمانداز اقتصادی گسترده تأکید دارد. برای سایر مناطق، هر دو سناریو در ابتدا منجر به کاهش ارزش واردات محصولات معدنی میشود. شوک قیمت نفت باعث افزایش نوسانات و خطرات پایدار برای بلندمدت میشود، در حالیکه به نظر میرسد شوک گاز مسیر بهبود قابل کنترلتری را تسهیل میکند. این یافتهها ماهیت ضروری نفت را در شکلدهی انعطافپذیری اقتصادی در بخش واردات معدنی برجسته کرده و اثرات آشکار نوسانات قیمت نفت، مداخلات سیاستی فوری را در مناطق آسیب دیده ضروری جلوه میکند. برای کاهش خطرات مرتبط با نوسانات قیمت نفت، توصیه میشود که این مناطق در تنوع بخشیدن به سبد انرژی خود سرمایهگذاری کنند و تاکید بیشتری بر گاز طبیعی و منابع انرژی تجدیدپذیر داشته باشند.