نقش شوک قیمتی بنزین و کرایه بر واکنش رفتاری مسافران کلانشهر تهران در استفاده از وسایل حملونقل عمومی (مترو، بی آر تی و اتوبوس)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد شهری و منطقهای، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استاد، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/uep.2022.351389.1258چکیده
حملونقل عمومی به عنوان یک کالای عمومی بسیار مهم، اثرات بسیار گستردهای بر اقتصاد، اجتماع و محیط زیست شهری به جای میگذارد. وقوع شوکها و تغییرات پدیدآمده در سیستم اقتصادی یک شهر یا کشور میتواند رفتار مسافران برای انتخاب هر یک از انواع وسایل حملونقل عمومی شهری را تحت تأثیر قرار دهد. توانایی پیشبینی نوسانات سیستم حملونقل عمومی شهری بر اثر شوکهای درونی و بیرونی سیستم حملونقل عمومی، از اساسیترین نیازها برای سیاستگذاری مناسب سیستم حملونقل عمومی در پاسخگویی به نوسانات ناگهانی تقاضای حملونقل عمومی در ایران و بهویژه کلانشهر تهران است. بر همین اساس، هدف این مطالعه بررسی نقش شوک قیمتی بنزین و کرایه بر واکنش رفتاری مسافران کلانشهر تهران در استفاده از وسایل حملونقل عمومی (مترو، بی.آر.تی و اتوبوس) طی دورۀ زمانی 1387-1398 با استفاده از دادههای ماهانه و به روش خودرگرسیون برداری جامع (GVAR) بوده است. نتایج این پژوهش نشان داد با وقوع شوک مثبت در قیمت بنزین، مسافران مترو، بی.آر.تی و اتوبوس افزایش خواهد یافت. همچنین وقوع شوک مثبت در قیمت کرایۀ مترو، مسافران بی.آر.تی و اتوبوس را کاهش میدهد و با وقوع تکانۀ مثبت در قیمت کرایۀ بی.آر.تی، مسافران مترو افزایش و تقاضای بی.آر.تی و اتوبوس با شیب کم افزایش مییابد. در نهایت، وقوع تکانۀ مثبت در قیمت کرایۀ اتوبوس، افزایش مسافران مترو و بی.آر.تی را به دنبال دارد.