مدیریت عدم قطعیتهای آینده فضای شهری بر شیوع بیماریهای واگیردار با تحلیل عملکرد واقعیتهای موجود در چارچوب برنامهریزی سناریو
نویسندگان
1 استاد، گروه برنامه ریزی شهری، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دکتری علوم اقتصادی، دانشکدۀ علوم اجتماعی، اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
3 دکتری برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22034/uep.2022.342431.1233چکیده
با توجه به اهمیت استخراج عدم قطعیتها و پیشرانها به ویژه در محیطهای شهری پویا و متلاطم امروزی جهت انجام طیف وسیعی از مطالعات برای تابآوری شهرها در مواجهه با بیماریهای واگیردار در بستر آینده پژوهی مانند تدوین راهبرد، ارزیابی راهبرد، تدوین سناریو و طراحی چارچوب فرایند شناسایی عدم قطعیتها و پیشرانها ضروری است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی، از حیث روشپیمایشی در سطح اکتشافی و مبتنی بر رویکرد آیندهپژوهی صورت گرفتهاست. در این مطالعه ما برانیم با رویکرد آیندهپژوهی به شناسایی عوامل موثر کلیدی محیطهای شهری بر شیوع بیماریهای واگیردار بپردازیم. در این پژوهش با استفاده از روش دلفی و مشارکت 30 نفر متخصص نتایج در محیط نرم افزار میک مک تحلیل شد و سپس این عوامل براساس میزان اهمیت و عدمقطعیت، اولویتبندی و حیاتیترین عوامل مشخص، و برای شناسایی پیشرانهای کلیدی از نرمافزار (Micmac) استفاده شده است. نتایج حاکی از آنست که متغیرهای ضعف خدمات شهری، ضعف امکانات بهداشتی، ضعف مدیریتشهری، توزیع نامناسب درآمد، مهاجرت روستائیان به شهر، توسعه نامتوازن، ضعف سرزندگی، کمبود درآمد در شهر نورآباد ممسنی عنوان مهمترین متغیرهای موثر محیط شهری نورآباد بر شیوع بیماریهای واگیردار شناسایی شدند. و سپس با استفاده از نرم افزار سناریو ویزارد پنج سناریوی سازگار قوی با توجه به ویژگیهای خاص مشخص شدند. از بین این پنج سناریو، سناریوی اول دارای شرایط ایدهآل و مطلوب (سناریوی محرک)، سناریوی دوم مناسب و دارای وضعیت متوسط و سناریوی سوم، چهارم و پنجم دارای وضعیت بحرانی و نامطلوب و در مواجهه شهر نورآباد با بیمارهای واگیردار نشان دهنده وضعیت نامطلوب است.
