تحلیل و ارزیابی سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی با تمرکز بر حوزه انرژی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت راهبردی، دانشکده مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.
doi
چکیده
در سال 1389 و همزمان با تشدید فشارهای بینالمللی، ایده اقتصاد مقاومتی بهعنوان راهبرد دفاعی کشور مطرح و سیاستهای کلی آن در سال 1392 تصویب و ابلاغ شد. این پژوهش با استفاده از روش شناسی ترکیبی (کمی-کیفی)، و ضمن تمرکز بر بخش انرژی به این سؤال پاسخ میدهد که چه نسبتی میان آنچه مدنظر رهبر انقلاب از کلان راهبرد «اقتصاد مقاومتی» بوده با سیاستهای تدوینشده وجود دارد و چطور میتوان با بهرهگیری از تجارب سایر کشورها و ادبیات مرتبط، این سیاستها را بهبود داد؟نتایج نشان می دهد اولاً در حالیکه دال مرکزی کلان راهبرد رهبری بر موضوعاتی همچون مقاوم سازی اقتصاد در برابر جنگ، فشار، تحریم و تاکید بر حضور مردم بوده، سیاستهای مصوب، موضوعات دیگری را (همچون مالیات، یارانه، بهره وری و ...) در مرکز توجه قرار داده است. ثانیاً بخش هایی از سیاستهای ابلاغی بسیار عمومی و کلان بوده و لزوماً برای مقاومسازی اقتصاد (بهویژه انرژی) در مقابل فشارهای بین المللی (جنگف و تحریم و .. ) ضرورتی ندارند (مانند افزایش سهم صندوق توسعه از درآمدها)، ضمن آنکه این سیاستها یا قبلاً ذیل سایر اسناد بالادستی نظام ذکر شده بودهاند و یا اینکه میتوانستند بعدها در اسناد مرتبط دیگر مورد اشاره قرارگیرند. ثالثاً با بهرهگیری از ادبیات متعارف (و بررسی مفاهیمی چون «تابآوری»، «پایداری» و ... ) نشان داده شده که اجزای مهمی از حوزه انرژی که مقاومسازی آن در مقابل شوکهایی همچون جنگ و تحریم ضروری میباشند، در این سیاستها مورد غفلت واقع شدهاند. در پایان پیشنهاداتی بهمنظور تقویت و هدفمند شدن این سیاستها ارایه شدهاند.
