برنامه ریزی کاربری زمین با هدف بهینه سازی مصرف انرژی در راستای توسعه پایدار شهری (نمونه مورد مطالعه: ناحیه 2 منطقه 8 تهران)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) قزوین، ایران

2 استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) قزوین، ایران

doi
10.22034/uep.2022.316731.1140
چکیده

امروزه مصرف انرژی در کلان شهرها مشکلات زیست‌محیطی بسیاری را به وجود آورده است. بر همین اساس باید برنامه-ریزی شهری جهت بهینه سازی مصرف انرژی به عنوان یک ضرورت مورد توجه قرار گیرد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی معیارها و زیرمعیارهای برنامه‌ریزی کاربری زمین در محدوده ناحیه دو منطقه هشت تهران در راستای توسعه پایدار شهری و بهینه‌سازی مصرف انرژی انجام شده است. در این پژوهش جهت شناسایی معیارها و زیرمعیارها، از روش تحقیق تحلیلی، ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت کتابخانه‌ای و میدانی و برای اولویت‌بندی و بررسی تاثیر آن‌ها از نرم‌افزار GIS استفاده شده است. مدل‌سازی تاثیر کاربری نهایی در مصرف انرژی با استفاده از نرم‌افزار EnergyPLAN انجام شد. ﻧﺘﺎﻳﺞ مطالعه ﻧﺸﺎن داد ﻛﻪ در محدوده مورد مطالعه، زﻳﺮ معیارهای ﺗﻨﻮع ﻛﺎرﺑﺮی‌ها، ﺷﻌﺎع ﭘﻮﺷﺸﻲ ﻣﻨﺎﺳﺐ اﻳﺴﺘﮕﺎه‌های ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻋﻤﻮﻣﻲ، ﺗﺮاﻛﻢ بهینه واحدهای ﻣﺴﻜﻮﻧﻲ و غیرﻣﺴﻜﻮﻧﻲ از ﺷﺮاﻳﻂ ﻣﻄﻠﻮب نسبی ﺑﺮﺧﻮردار می‌باشند. همچنین زﻳﺮمعیارهایی نظیر ﻣﺮﻛﺰ ﻣﺤﻠﻪ ﻓﻌﺎل، دﺳﺘﺮﺳﻲ پیاده ﺑﻪ ﻛﺎرﺑﺮی‌های ﺧﺪﻣﺎﺗﻲ اﺻﻠﻲ، سهمﻣﻄﻠﻮب ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ، دسترسی به فضاهای عمومی و تعداد پارکینگ‌های عمومی در مجاورت ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی، ﻛﻪ در وﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮد ﺷﺮاﻳﻂ ﻧﺎﻣﻄﻠﻮﺑﻲ دارﻧﺪ، باید ارﺗﻘﺎء ﻳﺎﺑﻨﺪ. در نهایت، دو طرح کاربری زمین جهت بهبود وضع موجود پیشنهاد شد. پس از اختلاط کاربری پیشنهادی و وضع موجود، زیرمعیارهایی که در وضع موجود شرایط مناسبی نداشتند، ارتقا پیدا نمودند. نتایج مدل‌سازی انرژی در بخش حمل و نقل نشان داد که مصرف انرژی از 1.6 تراوات ساعت به 1.44 تراوات ساعت در سال و دی اکسید کربن از850 هزارتن به 760 هزار تن در سال کاهش یافته است.