مقایسه تاثیر عملیات حرارتی کوئنچ - بخش بندی (Q-P) و تریپ (TRIP) بر ریزساختار و خواص مکانیکی یک فولاد استحکام بالای حاوی میکرو آلیاژ Ti

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی مواد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی مواد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه مهندسی مواد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22034/jmeut.2021.45438.2873
چکیده

عملیات حرارتی تریپ (TRIP ) و کوئنچ- بخش بندی (Q-P ) از مهمترین روش های تولیدی فولادهای پیشرفته با استحکام بالا (AHSS ) است. اصول عملیات حرارتی مذکور مبتنی بر نفوذ کربن از مارتنزیت به آستنیت باقیمانده (γ_R) و پایدارسازی γ_R است. در پژوهش حاضر، یک فولاد استحکام بالا حاوی میکروآلیاژ Ti تحت عملیات حرارتی Q-P، TRIP و کوئنچ - برگشت (Q-T ) قرار گرفته و از لحاظ ریزساختار و خواص مکانیکی مورد مقایسه قرار گرفته است. مقایسه تاثیر عملیات های مذکور بر ریزساختار و خواص مکانیکی فولاد توسط میکروسکوپ الکترونی روبشی(SEM) ، آنالیز اشعه ایکس (XRD)، ریزسختی‌سنجی و متالوگرافی انجام شد. نتایج بدست آمده نشان داد که نمونه ای که تحت عملیات Q-P قرار گرفته است، شکل پذیری و استحکام بهتری نسبت به TRIP دارد. استحکام و شکل پذیری نمونه حاصل از Q-P به ترتیب MPa 1070 و 24 درصد گزارش شد. استحکام و شکل پذیری نمونه حاصل از TRIP نیز به ترتیب MPa‌1160 و 19 درصد گزارش شد.