ژئوپلیتیک پول: مقایسه تطبیقی نظریه های پول و بهره با تاکید بر اقتصاد اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد ابرکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ابرکوه، ایران.

2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 استادیار، گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

doi
10.22034/jgeoq.2026.572857.4412
چکیده

این تحقیق به مقایسه تطبیقی نظریه‌های پول وبهره دراقتصاد متعارف واسلامی با رویکردتحلیل مضمون ومحتوای کیفی متون حاصل ازمصاحبه پرداخته است.جامعه آماری تحقیق اساتید دانشگاه واقتصاددانان ونمونه تحقیق به‌صورت هدفمند ده نفربر اساس اشباع نظری انتخاب‌شد. براساس نتایج، مقایسه تطبیقی نظریه‌های پول وبهره در این دودیدگاه نشان‌دهنده تفاوت‌های بنیادین دراصول،اهداف ورویکردهاست.دراقتصاد متعارف، پول به‌عنوان ابزاری برای مبادله ومعیارسنجش ارزش تعریف می‌شود ونرخ بهره به‌عنوان ابزاری ضروری برای تحریک سرمایه‌گذاری ومدیریت سیاست‌های پولی مورد استفاده است.درمقابل، دراقتصاد اسلامی، پول به‌عنوان وسیله‌ای برای تحقق عدالت اجتماعی وتوزیع عادلانه ثروت درنظرگرفته می‌شودوربا به شدت ممنوع است.اصول اخلاقی،عدالت اجتماعی وتوسعه پایدار به‌عنوان پایه‌های اصلی نظام مالی اسلامی مطرح هستند و تأکید برمدل‌های مالی مشارکتی مانند مضاربه و مزارعه وجود داردوتأکید برتقسیم ریسک وشفافیت درمعاملات به ایجاد اعتماد کمک می‌کند.دراقتصاد متعارف، مدیریت ریسک‌های مالی از طریق نرخ بهره مورد توجه قراردارد.همچنین، تأثیرنرخ بهره بررفتاردراقتصاد متعارف به‌عنوان محرکی برای سرمایه‌گذاری و کنترل عرضه و تقاضا شناخته می‌شود.به‌طور کلی،این مقایسه نشان‌دهنده اولویت‌های متفاوت درسیاست اقتصادی وتأثیرات آن‌ها بررفتارهای اجتماعی واقتصادی است، به طوری که اقتصاد متعارف بر کارایی و رشد اقتصادی تمرکز دارد، در حالی که اقتصاد اسلامی برعدالت اجتماعی وتوزیع عادلانه ثروت تأکید می‌کند.