حمل ‏و‏نقل پایدار در ایران؛ اندازه ‏گیری و تحلیل شاخص ‏های مرتبط

نویسندگان

1 فارغ‏ التحصیل دکتری اقتصاد شهری، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه کسب‏ و‏کار، دفتر مطالعات اقتصادی‏، مرکز پژوهش‏ های مجلس شورای اسلامی، تهران، ایران‏

doi
10.22034/UE.2022.02.04.01
چکیده

مقاله حاضر در تلاش است تا وضعیت پایداری یا ناپایداری سیستم‌های حمل و نقل موجود یا برنامه‌ریزی شده را دراقتصاد ایران ارزیابی نماید. این اقدام مستلزم شناسایی و تدوین شاخص‌های بومی برای اندازه‌گیری حمل و نقل پایدار در کشور است. در این راستا، شناسایی و محاسبه شاخص‌های تعیین‌کننده کیفیت و کمّیت حمل و نقل پایدار در سطح کشور، به عنوان معیار عملکرد سیاست‌‌ها و تصمیم‌ها در جهت حرکت به سوی توسعه پایدار در نظر گرفته شده و دوره زمانی 1375-1393 مورد ارزیابی و تحلیل قرار گرفته و سپس شاخص حمل و نقل پایدار طراحی و ارائه شده است. نتایج حکایت از آن دارد که تقریباً با گذشت زمان، کلیه متغیرهای نامبرده در وضعیت نامساعدی به لحاظ پایداری قرار گرفته و در کل نیز شاخص محاسبه شده حمل و نقل پایدار در طی دوره مذکور، از میزان 93/1- به مقدار 91/4- کاهش پیدا کرده یعنی اوضاع به مراتب بحرانی‌تر و وخیم‌تر شده است.به طور خاص، حمل و نقل زمینی هزینه های متعددی( نظیر:آلودگی‌هــای زیســت محیطــی، هزینه‌های مستقیم و غیرمسـتقیم اقتصـادی به اقتصاد ایران تحمیل می‌نماید. بنا براین به منظور نیل به پایداری و کاهش هزینه‌های حمل و نقل، سوق دادن سیستم حمل درون و برون شهری به سمت حمل و نقل جاده ای منطبق با آخرین استانداردهای مجمع جهانی حمل و نقل و نیز تقویت پایدار حمل و نقل ریلی پیشنهاد می گردد