فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به کاهش ذخایر آبزیان در حوضه جنوبی دریای خزر با بررسی رفتار مصرف­ کنندگان مناطق چهارگانه، شامل مراکز 3 استان حاشیه جنوبی خزر، مناطق ساحلی، بندری تا کوهستانی در مورد مصرف کپورماهیان پرورشی مورد بررسی قرار گرفت. پس از طراحی پرسشنامه و استانداردسازی آن از طریق محاسبه روایی و پایایی آن، حجم نمونه در سطح 1390 خانوار انجام گرفت. به‌علاوه، جهت توصیف خصوصیات جمعیت‌شناختی، از آزمون‌ فریدمن برای تعیین اولویت­ ها و آزمون کروسکال­-والیس برای بررسی معنی ­داری اختلاف­ ها بین عوامل مؤثر در مناطق استفاده شد. بیشترین مصرف ماهی کپور معمولی در منطقه کوهستانی، بیشترین مصرف ماهی آمور و فیتوفاگ در منطقه بندری و ماهی سرگنده در منطقه ساحلی است. بیشترین سرانه مصرف ماهی به میزان 5/9 کیلوگرم و 2/6 کیلوگرم برای کپورماهیان پرورشی مربوط به شهرهای بندری بود. اولویت خرید انواع عرضه در مناطق، عمدتاً به‌صورت کامل، زنده، شکم خالی و منجمد بود. در مناطق مرکزی اهمیت با اولویت بو و آلودگی، تازگی و طراوت ماهی و سپس رنگ و ظاهر ماهی بود. در منطقه بندری اولویت ­ها معنی­ دار نبوده و بین مناطق ساحلی و کوهستانی مشابهت وجود داشت. در بررسی عامل سلامتی، ارزش و اثر خرید تمام اولویت­ های مورد بررسی در مناطق مشابه بودند. دوستان و متخصصان در خرید ماهی مناطق مؤثر بودند اما فقط اثر خانواده در مناطق بندری بیشتر از مناطق مرکزی بود. با وجود سوابق تحقیقاتی متعدد مبنی بر کاهش مصرف ماهی به نسبت افزایش فاصله از سواحل در مناطق مختلف جهان، اما در این تحقیق به‌دلیل فاصله کوتاه مناطق ساحلی با مناطق کوهستانی در حوضه جنوبی دریای خزر و همچنین دسترسی فراوان به کپورماهیان پرورشی در مقابل کاهش ذخایر دریا تفاوت­ های فاحش و قابل انتظاری در گرایش مصرفی مشاهده نشد. به‌طوری که اختلافات اندک در این مناطق می­تواند به اتخاذ راهبردهای محلی جهت افزایش فروش و مصرف این ماهیان کمک نماید.