فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییر نسبت جنسی و کوچک شدن جمعیت مؤثر از مهم‌ترین نشانه­ ها در گونه‌های در معرض خطر انقراض می‌باشد. در مطالعه حاضر برای اولین بار توالی کل ژنوم 10 نمونه مولد نر وحشی تاسماهی ایرانی برای ارزیابی تنوع ژنتیکی این گونه در حوضه جنوبی دریای کاسپین مورد بررسی قرار گرفت. بافت باله از مولدین تاسماهی ایرانی در دو مرکز بازسازی ذخایر بهشتی (گیلان) و رجایی ( مازندران) نمونه ­برداری گردید. توالی‌یابی منجر به تولید 115241304 خوانش با عمق x 7/2 شد. ارزیابی‌های ژنومی مبتنی بر 1397 نشانگر SNP نشان داد که میزان تنوع ژنتیکی مشاهده شده و درون‌آمیزی در گیلان و مازندران به‌ترتیب 0/21، 0/2، 0/19 و 0/21 می‌باشد. ذخیره ژنتیکی موجود در منطقه گیلان دارای تعداد بیشتری آلل اختصاصی (412) نسبت به مرکز بازسازی ذخایر رجایی (360) بود که می‌تواند بیانگر خزانه ژنی غنی‌تر تاسماهی نر ایرانی در منطقه جنوب غربی دریای کاسپین است. شاخص F st بین دو منطقه 09/0 بود که بیانگر تمایز ژنتیکی متوسط تاسماهی نر ایرانی بین گیلان و مازندران می‌باشد. به‌نظر می­رسد علی‌رغم کمبود و یا عدم تکثیر طبیعی در تاسماهی ایرانی در حوضه جنوبی دریای کاسپین طی یک دهه گذشته، همچنان دو ذخیره ژنتیکی از جنس نر تاسماهی ایرانی در حوضه جنوبی پراکنش داشته ولی از تنوع ژنتیکی پایینی به‌دلیل جمعیت مؤثر کوچک برخوردارند. از این‌رو افزایش جمعیت مؤثر در برنامه‌های بازسازی ذخایر و استفاده از برنامه‌هایی مانند تکثیر فاکتوریل می‌تواند در حفظ غنای آللی و بهبود میزان تنوع ژنتیکی مؤثر باشد.