تأثیر شش 6 هفته برنامه‌ ورزشی هوازی بر عوامل هماتولوژیک دختران نوجوان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 کارشناس ارشد فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

3 دانشجوی دکترای تخصصی فیزیولوژی ورزشی، پژوهشکده طب ورزشی، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2016.8183
چکیده

مقدمه: قاعدگی باعث خونریزی و ایجاد کم‌خونی می‌شود، در صورتی که تمرینات استقامتی موجب اریتروپویزیس و تحریک خونسازی می‌گردند، بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر شش هفته تمرینات ورزشی هوازی بر عوامل هماتولوژیکی دختران نوجوان انجام شد. روش‌کار: این مطالعه نیمه تجربی در سال 1393 بر روی 20 دختر 12-11 ساله شهرستان همدان انجام شد. افراد به طور تصادفی در دو گروه تجربی و کنترل وارد مطالعه شدند. گروه تجربی به مدت شش هفته و سه جلسه در هفته تمرینات ورزشی هوازی را انجام دادند. گروه کنترل فعالیت‌های روزمره‌شان را انجام می‌دادند. شمارش کامل سلول‌های خونی (CBC؛ با استفاده از نمونه‌های خونی) و اکسیژن مصرفی بیشینه (VO2max؛ با استفاده از آزمون 1600 متر دویدن و پیاده‌روی) قبل و پس از برنامه ورزشی، در هر دو گروه اندازه‌گیری شد. تجزیه ‌و تحلیل‌ داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 16) و آزمون‌های تی‌همبسته، تی‌ مستقل، کولموگروف اسمیرنوف و آزمون شاپیرو- ویلک انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته‌ها: اکسیژن مصرفی بیشینه پس از دوره‌ تمرینی در گروه تجربی افزایش یافت (018/0=p). مقادیر RBC، HGB و HCT در هر دو گروه به‌طور معناداری افزایش یافت (05/0>p). گذشته‌ از این، مقادیر MCH و MCHC پس از ورزش در گروه کنترل کاهش یافت (05/0>p). مقدار WBC افزایش معنادار (01/0=p) و مقدار MCHC کاهش معناداری (05/0>p) را به ترتیب در گروه‌های کنترل و تجربی نشان داد. با این ‌وجود، در مقایسه‌ برون‌گروهی تنها متغیر VO2max از نظر آماری معنادار بود (033/0=p)، تغییر معنادار دیگری در دیگر متغیرهای هماتولوژیکی (PLT و MCV) در دو گروه وجود نداشت (05/0<p). نتیجه‌گیری: شش هفته تمرین هوازی اثر معناداری بر VO2max شرکت‌کنندگان دارد؛ بدون این که تغییر معناداری را در دیگر عوامل هماتولوژیکی خون ایجاد کند.