فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گفتمان مقاومت به‌عنوان یکی از بنیانی‌ترین مؤلفه‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، بر عدالت‌خواهی، سلطه‌ستیزی و پاسداری از امنیت جمعی امت اسلامی استوار است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی، به بررسی نقش این گفتمان در جهت‌گیری‌های منطقه‌ای ایران در غرب آسیا می‌پردازد و راهبردهای شهید حاج قاسم سلیمانی را به‌عنوان تجسم عینی و عملیاتی این گفتمان تحلیل می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که در اندیشه رهبر معظم انقلاب، مقاومت نه یک راهبرد مقطعی، بلکه یک «اصل پایدار» و ستون هویتی سیاست خارجی ایران است؛ اصلی که در عملِ میدانی و دیپلماسی شبکه‌ای شهید سلیمانی به اوج کارآمدی رسیده و توانسته است محور مقاومت را به یک منظومه منسجم و اثرگذار منطقه‌ای بدل سازد. نقش وی در شکست تروریسم تکفیری، تعمیق عمق راهبردی ایران و تثبیت نظم جدید امنیتی غرب آسیا، مؤید قدرت نرم و هویتی این گفتمان است. این نتایج در چارچوب نظریۀ سازه‌انگاری قابل تبیین است؛ زیرا سیاست خارجی ایران بر ارزش‌ها و هویت شیعی–اسلامی استوار بوده و کنش آن در برابر هویت سلطه‌محور غرب معنا می‌یابد. بر این اساس، گفتمان مقاومت نه‌فقط یک راهبرد سیاسی، بلکه یک الگوی هویتی و تمدنی است که مسیر سیاست خارجی ایران را در غرب آسیا تعیین و تثبیت کرده است.