ارزیابی مؤلفههای مبنایی آمادگی ذهنی-نگرشی خانوارهای شهر کرمان در برابر سوانح طبیعی (زلزله)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد
2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه یزد
3 دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد
doi
10.22059/jhgr.2017.61195چکیده
سوانح طبیعی هرساله به بروز خسارات متعدد جانی و مالی میانجامد. آمادگی خانوارها پیش از وقوع زلزله، یکی از ضروریترین اقداماتی است که بهعنوان روشی کارآمد و کمهزینه، خسارات ناشی از زلزله را کاهش میدهد. دلیل این امر، موقعیت ایران و قرارگیری برخی شهرها در نقاط آسیبپذیر است که توجه به ابعاد مختلف مکانی–فضایی، این آسیبپذیری را کاهش میدهد. مطالعۀ توصیفی و همبستگی حاضر، با هدف بررسی میزان آمادگی ذهنی–نگرشی خانوارهای شهر کرمان انجام شده است. دادهها با مطالعات کتابخانهای و بررسیهای میدانی و بهکمک ابزار پرسشنامه بهدست آمد. جامعۀ آماری شامل 141،867 خانوار ساکن شهر کرمان است. حجم نمونه براساس فرمول کوکران و بهروش نمونهگیری خوشهای ۳۵۰ خانوار است. پس از گردآوری دادهها، با استفاده از آزمون آماری تحلیل واریانس یکطرفه، تفاوت میان مناطق در برخورداری از آمادگی ذهنی–نگرشی مشخص شد. همبستگی میان دو متغیر آمادگی ذهنی-نگرشی و پایگاه اقتصادی–اجتماعی نیز با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون بهدست آمد. براساس نتایج، میزان آمادگی ذهنی-نگرشی خانوارهای ساکن در چهار منطقۀ شهر با هم تفاوت دارد. همچنین میزان آمادگی کم است؛ بهطوریکه میانگین آمادگی کل خانوارهای نمونه، ۵۵/۵۴ در مقیاس ۲۵ تا ۱۰۲ است که بیشترین و کمترین آن بهترتیب متعلق به خانوارهای منطقۀ 1 با 88/60 درصد و منطقۀ 4 با ۷۸/۴۳ درصد است. از سوی دیگر، میزان آمادگی ذهنی-نگرشی خانوارها با پایگاه اقتصادی-اجتماعی همبستگی دارد؛ یعنی هرچه وضعیت اقتصادی-اجتماعی خانوارها بهبود یابد، آمادگی ذهنی-نگرشی آنها بیشتر میشود.