آینده ‏پژوهی وضعیت توسعۀ کسب‏ وکارهای کوچک تولیدی و خدمات فنی در شهر تهران

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس

doi
10.22034/UE.2020.09.02.03
چکیده

کلان‏شهر تهران، به علت استقرار تعداد زیادی از واحدهای اقتصادی از بزرگ‏ترین قطب‏های فعالیتی کشور محسوب می‏شود. با وجود اهمیت این واحدهای کسب‏وکار در رشد و توسعۀ اقتصادی، اشتغال‏زایی و درنهایت، بهبود و افزایش رفاه شهروندان، نه‏تنها جایگاه این واحدها در نظام اقتصادی همچنان محدود و بدون تعریف مشخص باقی‏مانده، بلکه در اسناد مرتبط با توسعۀ شهری تهران نیز، رویکردی جامع نسبت به آن‏ها اتخاذ نشده است. به‏ بیان ‏دیگر، در اسناد شهری، از جمله طرح جامع و طرح تفصیلی شهر تهران به‏عنوان مهم‏ترین اسناد بالادستی توسعۀ کلان‏شهر تهران، جایگاهی برای فعالیت‏های کسب‏وکارها به‏طور عام و کسب‏وکارهای کوچک تولیدی و خدمات فنی به‏طور خاص در نظر گرفته نشده است. از سوی دیگر، مراجع قانون‏گذار در سطح ملی، با تدوین و تصویب قوانین و مقررات، به لزوم بهبود فضای کسب‏وکار برای توسعۀ کسب‏وکارهای کوچک اشاره می‏کنند. بر این اساس، تغییر رویکردهای کلان اقتصادی و افزایش گرایش به سمت توسعۀ کسب‏وکارهای کوچک در کشور، مستلزم نگاهی نوین، دانش‏بنیان و متکی برافزایش ارتباطات و تعاملات واحدهای کسب‏وکار با نهادهای حاکمیتی است. بر این اساس، در این مطالعه با بررسی عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار بر موضوع توسعۀ کسب‏وکارها در شهر تهران، روندها و عدم قطعیت‏های موضوع شناسایی‏ شده است که درنهایت، به ارائۀ چهار سناریو منجر شد. بررسی‏ها نشان داد هریک از سناریوها مبتنی بر اوضاع فعلی کشور امکان‏پذیر است و بر این اساس، نمی‏توان به‏طور قطع در ارتباط با آینده پیش روی کسب‏وکارهای کوچک اظهار نظر کرد. اما می‏توان با ارائۀ راهبردهایی که در همۀ سناریوها امکان تحقق دارند، تصمیم‌هایی را برای بهبود فضای کسب‏وکار در شهر تهران اتخاذ کرد.