ابزارهای تأمین مالی و عوامل مؤثر بر مشارکت مردم در بهسازی محیطی شهر سبز ‌(فراتحلیلی بر مطالعات انجام‏شده در ایران)

نویسندگان

1 دکتری اقتصاد منابع طبیعی، استادیار دانشکدۀ اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22034/UE.2020.09.01
چکیده

امروزه، شهرها با چالش‏های اساسی ساختاری مانند ارتقای توسعۀ بازارهای داخلی و افزایش روند مهاجرت روبه‏رو هستند که به تحمیل آثار منفی مانند آلودگی‏های محیط زیستی، تراکم جمعیت و گسترش نامتوازن شهرها در زمینۀ ارائۀ خدمات منجر شده است. در این میان، بازآفرینی شهری به عنوان یکی از ارکان شهر پایدار یا شهر سبز، اهمیت زیادی دارد. در فرایند بازآفرینی شهری نیز تأمین منابع مالی یکی از استراتژی‏های مهم و ارکان اجرای طرح‏های بهسازی و نوسازی محسوب می‏شود. از این‏رو، هدف مطالعۀ حاضر آن است که با مروری بر مطالعات داخلی روش‏های تأمین مالی پروژه‏های نوسازی بافت فرسوده، بتوان به مجموعه‏ای از تجارب و مؤلفه‏های اثرگذار بر موفقیت آن‏ها دست‏یافت. بنابراین، در پژوهش حاضر با توجه به وسعت موضوع و تعدد مطالعات در این حوزه، با استفاده از روش کتابخانه‏ای، مروری و اسنادی، به بررسی و تحلیل روش‏های تأمین مالی بازآفرینی بافت فرسودۀ شهری، مؤلفه‏های اثرگذار بر انتخاب آن‏ها و همچنین، مباحث مرتبط با مشارکت مردم در این حوزه پرداخته ‏شده است. نتایج نشان داد ساختار تأمین مالی استفاده‏شده براى پروژۀ نوسازی ممکن است در یک شهر و حتی منطقه به دلیل قوانین و شرایط خاص آن مؤثر نباشد؛ در حالی ‏که به‏طور مؤثرى در مناطق دیگر قابل‏ استفاده باشد. بنابراین، انتخاب روش تأمین مالی مناسب، به شرایط هر پروژه و ویژگی‏های منطقۀ میزبان بستگی دارد. همچنین، در بیشتر مطالعات فقط به رتبه‏بندی روش‏های تأمین مالی و بررسی عوامل مؤثر بر انتخاب ابزارهای یادشده پرداخته ‏شده است. این در حالی است که به ضعف‌ها و قوت‌های استراتژی‏های تأمین مالی نوسازی و بهسازی شهری پرداخته نشده است که باید به‏عنوان پیش‏نیاز رتبه‏بندی روش‏های تأمین مالی در مطالعات آتی در نظر گرفته شود.