رسانه و هویت ملی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد علوم سیاسی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)(نویسنده مسئول)

doi
چکیده

رسانه به‌‌منزلة عامل ارتباطی در دنیای کنونی کارکردهای فراوانی دارد. این عامل ارتباطی نقش نهادینه‏سازی ارزش‏ها در جامعه را دارد و از طریق تبادل اطلاعات میان نسل حاضر و انتقال آن به نسل‌های آتی در فرهنگ‌‌سازی و برانگیختن احساسات مشترک میان افراد و جوامع نقش حیاتی دارد. هویت ملی به‌‌منزلة کلان‌‌ترین سطح هویتی در داخل کشورها تحت تأثیر رسانه است. کارویژة اصلی هویت‌‌سازی در گذشته از طریق آموزش رسمی انجام می‌شد، اما اکنون با توجه به سرعت انتقال داده‌ها و اطلاعات رسانه‌‌ای، رسانه‌ها نقش مهمی در تکوین یا تغییر هویت ملی دارند و به‌‌منزلة اهرم تثبیت یا تغییر هویت ملی عمل می‌‌کنند؛ بنابراین رسانه در اختیار هر بازیگر دولتی و غیردولتی که باشد، در راستای مصالح و منافع آن بازیگر به‌مثابة عامل مثبت یا منفی در تحول هویت ملی ایفای نقش می‌‌کند. از این‌ رو، رسانة جمعی با تأثیر در شاخص‌‌های هویت ملی آن را تقویت و تحکیم یا تضعیف و تخریب می‌‌کند. یافته‏های پژوهش حاضر با بهره‏گیری از روش‏های تحلیلی ـ تبیینی حاکی از آن است که رسانه‌‌ها با تأثیر در سه شاخص هویتی، یعنی عناصر، مبانی، و جایگاه آن در هویت ملی تأثیر شگرف مثبت یا منفی می‏گذارد