اثربخشی برنامه تربیت شنوایی بر ارتقاء مهارت ‌های تحلیل واجی، تمیز شنیداری‎ ‎و تولید کلمه در دانش‌آموزان ‏نارساخوان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهران، ‏ایران

2 دانشیار‎ ‎گروه‎ ‎روانشناسی‎ ‎و‎ ‎آموزش‎ ‎کودکان‎ ‎استثنایی،‎ ‎دانشکده‎ ‎روانشناسی‎ ‎و‎ ‎علوم‎ ‎تربیتی،‎ ‎دانشگاه‎ ‎تهران، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، دانشگاه تهران، تهران، ‏ایران

doi
10.22038/jpsr.2020.45045.2051
چکیده

هدف: خواندن از مهم ‌ترین مهارت‌ های پایه برای دانش دانش‌‌آموزانموزانآ به شمار می ‌رود که در مقطع ابتدایی به آن نایل می ‌شوند. همواره درصد قابل ملاحظه ‌ای از دانش‌آموزان، مبتلا به ناتوانی یادگیری خواندن هستند. هدف از این مطالعه بررسی تاثیر برنامه‌ تربیت شنوایی بر ارتقاء مهارت ‌های تحلیل واجی، تمیز شنیداری و تولید کلمه‌ دانش‌آموزان نارساخوان است.  روش بررسی:  برای انجام این پژوهش تعداد بیست و چهار دانش‌آموز نارساخوان شاغل به تحصیل در پایه ‌های چهارم و پنجم ابتدایی که شامل 6 دختر و 18 پسر، که در دو گروه دوازده نفری کنترل و آزمایش در این پژوهش شرکت داده شدند. در این پژوهش از نسخه فارسی آزمون رشد زبان (Test of language Development – Intermediate; TOLD:P3  ) برای سنجش تحلیل واجی، تمیز شنیداری و تولید کلمه در پیش‌آزمون و پس‌آزمون استفاده شد. برنامه مداخله شامل تکالیف برنامه تربیت شنوایی بود که در تابستان سال 1397 در مراکز ذکر شده در قالب هشت جلسه یک ساعته برای دانش‌آموزان گروه آزمایش اجرا شد و گروه کنترل در طول این مدت برنامه ‌ای دریافت نکردند. تجزیه و تحلیل داده‌ ها با استفاده از روش آنالیز واریانس با اندازه ‌های تکراری و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح خطای پنج درصد بر روی متغیرهای تحلیل واجی، تمیز شنیداری و تولید کلمه انجام شد. یافته ‌ها: بررسی و تحلیل داده ­ها نشان داد که برای  سه شاخص تحلیل واجی، تمیز شنیداری و تولید کلمه، در گروه آزمایش، پس از اجرای مداخله میانگین امتیازات بطور معناداری افزایش داشت (0/001>p) ولی امتیازات دانش­آموزان گروه کنترل بین پیش­آزمون و پس­آزمون اختلاف معناداری نداشت (0/05<p). همچنین پس از اجرای مداخله میانگین شاخص‌ های تحلیل واجی، تمیز شنیداری ‌و تولید کلمه دانش­آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل به طور معناداری بیشتر بود (0/001>p) در حالی که قبل مداخله بین این دو گروه تفاوت معنادار وجود نداشت (0/05<p). نتیجه‌ گیری: می ‌توان این‌ گونه نتیجه گرفت که برنامه تربیت شنوایی می‌ تواند مهارت ‌های خواندن و درک متون نوشتاری را از طریق خواندن افزایش دهد. از این برنامه می ‌توان در حوزه‌ی مداخلات خواندن استفاده کرد.