امکانسنجی فنی - اقتصادی استفاده از متانول بهعنوان افزونه سوختی در بنزین ایران
نویسندگان
1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی انرژی دانشگاه شریف، تهران، ایران
2 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 عضو هیات علمی پژوهشکده انرژی، آب، محیط زیست دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران
4 استاد تمام دانشکده مهندسی انرژی، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران
doi
10.22034/jrenew.2026.236726چکیده
با افزایش تقاضای بنزین و محدودیت در ظرفیت تولید داخلی، استفاده از متانول به عنوان افزونهای در بنزین بهعنوان راهکاری برای کاهش ناترازی انرژی در ایران مطرح شده است. این پژوهش با هدف ارزیابی فنی-اقتصادی این راهکار، به بررسی ظرفیت تولید متانول کشور، مرور تجربیات جهانی، تحلیلهای آزمایشگاهی و ارزیابی اقتصادی پرداخته است.ایران با تولید سالانه بیش از ۱۲ میلیون تن متانول، جایگاه مهمی در جهان دارد و ظرفیت لازم برای اختلاط متانول با بنزین را داراست. یافتهها نشان میدهد که افزودن متانول در نسبتهای پایین (حدود ۳ درصد حجمی) میتواند عدد اکتان سوخت را افزایش داده، برخی آلایندهها را کاهش داده و سالانه تا ۱.۶ میلیارد دلار صرفهجویی ارزی ایجاد کند. با این حال، چالشهای فنی همچون افزایش فشار بخار، دوفازی شدن در دماهای پایین و خوردگی قطعات سیستم سوخترسان نیازمند مدیریت از طریق انتخاب مواد مقاوم، استفاده از افزودنیهای مناسب و بهینهسازی شرایط اختلاط است.در بخش تجربی، سه نمونه بنزین داخلی با ۳ درصد حجمی متانول مخلوط شده و رفتار آنها از نظر تشکیل فاز دوم و تغییر فشار بخار در دماهای مختلف بررسی شد. نتایج نشان داد که در دماهای زیر صفر برخی نمونهها دچار دوفازی میشوند که ضرورت بهبود فرمولاسیون سوخت یا استفاده از امولسیونکنندهها را مطرح میکند.از دیدگاه اقتصادی، اختلاط متانول در نسبتهای پایین میتواند واردات بنزین را کاهش داده و صرفهجویی ارزی ایجاد کند. موفقیت این راهکار مستلزم همکاری صنایع پتروشیمی، خودروسازی و نهادهای سیاستگذار و تدوین استانداردهای فنی جدید است.