فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به اهمیّت هموزیگوسیتی آلل‌های جنسی بر عملکرد و تولید عسل، هدف از مطالعه حاضر ارزیابی میزان هموزیگوسیتی آلل های جنسی در زنبورستان‌های استان سیستان و بلوچستان بر اساس مراکز تجمع زنبورستان‌ها و بر مبنای پتانسیل زنبورداری، تعداد کلنی و زنبوردار ارزیابی شد. بدین منظور از مراکز تجمع زنبورستان‌ در مناطق مختلف استان،کلنی‌های دارای ملکه‌های هم سن و دارای جمعیّت یکسان ‌(ترجیحاً بیشتر از هفت شان جمعیّت)‌ به صورت تصادفی انتخاب و مورد مطالعات میدانی قرار گرفتند. تعداد 200 کلنی زنبور عسل (از چهار شهرستان، هر شهرستان 5 بخش و از هر بخش 10 کلنی) انتخاب شدند. صفات تعداد حجرات خالی و میزان تولید عسل در پایان دوره 6 ماهه اندازه‌گیری شدند. بر اساس تعداد حجرات خالی درصد هموزیگوسیتی آلل‌های جنسی و تعداد آلل هموزیگوت محاسبه شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها بر اساس طرح آشیانه‌ای با دو عامل شهرستان و منطقه انجام گرفت و آثار هموزیگوسیتی بر عملکرد تولید عسل از تجزیه کواریانس و تجزیه رگرسیون استفاده شد. نتایج نشان داد کمترین ضریب هموزیگوسیتی (89/2 درصد)‌ در بخش اسماعیل آباد، شهرستان خاش مشاهده شد. همچنین شهرستان‌دلگان بیشترین میزان تولید ‌عسل ‌(07/12‌ کیلوگرم به ازای هر‌کندو)‌ را به خود اختصاص داد، ‌امّا میزان عسل‌ تولیدی در بخش حبیب آباد، شهرستان تفتان نسبت به سایر  بخش‌ها در بالاترین مقدار به میزان‌79/18‌ کیلوگرم به ازای هر کندو بود. بالاتر بودن میزان تولید عسل در بخش حبیب آباد، شهرستان تفتان می‌تواند به دلیل شرایط منطقه‌ای مناسب‌تر و یا به دلیل تغذیه بهتر کلنی‌های زنبورعسل در این بخش نسبت به سایر بخش‌ها باشد. در مطالعه حاضر همبستگی بین درصد هموزیگوسیتی و صفت تولید عسل غیرمعنی‌دار بود. لذا آثار نامطلوب هموزیگوسیتی بر عملکرد زنبور عسل و کاهش اندازه جمعیت کلنی‌ها مشاهده نشد، لذا حکایت از وضعیت مطلوب زنبورداری و میزان تنوع بالا در کلنی‌های زنبور عسل منطقه سیستان و بلوچستان است و برنامه‌های بهنژادی با انتخاب جهت تولید ملکه‌های با عملکرد بالا و صفات مطلوب دیگر را میسر می‌سازد.