اثر پوتریسین بر ریشه‌زایی قلمه سرخدار، یک درختچه زینتی در خطر انقراض

نویسندگان

1 گروه باغبانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 گروه علوم باغبانی و زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه باغبانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

4 گروه علوم باغبانی و زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 گروه علوم باغبانی و زراعت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.22067/jhs.2022.75269.1141
چکیده

سرخدار یا سرخدار انگلیسی (Taxus baccata L.) از خانواده سرخداریان (Taxaceae)، یک درختچه زینتی است که در صنایع مختلف کاربرد دارد. ریشه‌زایی قلمه‌های ساقه و رشد گیاه سرخدار کند است، از این‌رو، خطر انقراض، این گیاه را تهدید می­کند. تحریک ریشه­زایی در قلمه­ها، باعث ازدیاد سریع­تر این گیاه می‌شود. پلی‌آمین‌ها گروهی از تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی هستند که نقش‌های مختلفی از جمله تمایز سلولی، نمو و تحریک تولید ریشه نابجا دارند. به­منظور بررسی اثر غلظت­‌های مختلف پوتریسین، آزمایشی بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی در 4 تکرار انجام شد. تیمارها شامل غلظت صفر (به­‌عنوان شاهد)، 500، 1000، 2000، 3000، 4000 و 5000 میلی­‌گرم در لیتر از پوتریسین بودند. در آبان ماه، حدود 25 سانتی­‌متری انتهای شاخه­ گیاهان مادری 5 ساله بریده شد و به‌­عنوان قلمه برگدار چوب­سخت ساقه مورد استفاده قرار گرفت. انتهای تحتانی قلمه­‌های سرشاخه به­‌مدت 10 ثانیه در غلظت­‌های مختلف پوتریسین نگهداری شدند و سپس در بستر کاشت قرار گرفتند. در این تحقیق درصد ریشه‌زایی، تعداد ریشه، طول ریشه، طول ساقه، تعداد شاخه و تعداد برگ قلمه‌ها اندازه‌­گیری شدند. نتایج تجزیه واریانس داده‌­ها نشان داد که غلظت‌­های مختلف پوتریسین روی همه صفات در سطح احتمال یک درصد معنی­‌دار بودند. بیشترین تعداد ریشه (50/6 عدد در گیاهچه) و بالاترین طول ریشه (70/7 سانتی­‌متر در گیاهچه)، در قلمه‌­های تیمارشده با 500 میلی­گرم در لیتر پوتریسین مشاهده شد. بیشترین تعداد شاخه (50/5 عدد در گیاهچه) و بالاترین درصد ریشه‌زایی (50/97 درصد) در قلمه‌های تیمارشده با 2000 میلی­‌گرم در لیتر پوتریسین به دست آمد. بیشترین تعداد برگ (25/41 عدد در گیاهچه) در قلمه­‌های تیمارشده با 3000 میلی­گرم در لیتر پوتریسین شمارش شد. در مجموع، غلظت 500 میلی­گرم در لیتر پوتریسین برای ریشه‌زایی قلمه برگدار ساقه سرخدار مناسب‌تر از بقیه‌ غلظت‌ها بود که اهمیت اقتصادی نیز دارد.