تأثیر جایگزینی سیلاژ ذرت با سیلاژ تریتیکاله بر مصرف خوراک، قابلیت هضم و تولید شیر در گاوهای شیرده

نویسندگان

1 بخش تغذیه و فیزیولوژی دام، مؤسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 تغذیه و فیزیولوژی دام، مؤسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانش‌آموخته گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 بخش تغذیه و فیزیولوژی دام، مؤسسه تحقیقات علوم دامی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijas.2025.397292.654083
چکیده

این تحقیق به دنبال ارزیابی تریتیکاله (یک محصول زمستانی) به‌عنوان جایگزینی مناسب برای سیلاژ ذرت در جیره گاوهای شیری بود و مزایای آن را نسبت به علوفه رایج در رابطه با مصرف خوراک، قابلیت هضم مواد مغذی، تولید و کیفیت شیر، همراه با ارزیابی اقتصادی بررسی کرد. این آزمایش شامل ۱۰ گاو شیری نژاد آمیخته هلشتاین-سمینتال با سطوح تولید و وضعیت فیزیولوژیکی مشابه بود که به دو دوره آزمایشی 30 روزه تقسیم شدند. از یک طرح فاکتوریل کاملاً تصادفی به‌منظور مقایسه دو تیمار و هر تیمار با 10 تکرار استفاده شد: ۱) یک جیره کنترل حاوی سیلاژ ذرت و ۲) یک جیره حاوی سیلاژ تریتیکاله. بر اساس استانداردهای انجمن تحقیقات ملی، جیره‌های آزمایشی از نظر پروتئین و انرژی متعادل شدند. سپس داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SAS تحلیل شدند. در مقایسه با سیلاژ ذرت، سیلاژ تریتیکاله منجر به کاهش مصرف خوراک و همچنین کاهش قابلیت هضم ماده آلی و پروتئین شد. با این حال، قابلیت هضم فیبر نامحلول در شوینده خنثی با سیلاژ تریتیکاله بهبود یافت. هیچ تفاوت معنی‌داری (05/0<P) در تولید یا ترکیب شیر بین دو تیمار مشاهده نشد. با توجه به هزینه کمتر، کاهش مصرف خوراک و تولید شیر یکسان، جیره غذایی حاوی تریتیکاله به طور قابل توجهی از نظر اقتصادی نسبت به سیلاژ ذرت مقرون به صرفه‌تر بود (01/0>P). در مجموع، می‌توان نتیجه‌گیری کرد که کشت ثانویه تریتیکاله با نیاز آبی پایین بویژه در مناطق با بارندگی فراوان مانند استان مازندران می‌تواند یک راهکار مناسب جهت جبران کمبود بخش علوفه‌ای و بهبود شرایط دامپروری کشور باشد.