فراتحلیل پویش کل ژنوم برای شناسایی شبکه‌های ژنی مرتبط با ماربلینگ در گاوهای گوشتی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهیدباهنر، کرمان، ایران

doi
10.22059/ijas.2025.397822.654086
چکیده

ماربلینگ یا رگه‌های چربی درون‌ماهیچه‌ای، یکی از شاخص‌های کلیدی کیفیت گوشت گاو است که بر طعم، آب‌داری و نرمی آن اثر مستقیم دارد و نقش مهمی در ارزش اقتصادی و بازارپسندی محصول ایفا می‌کند. این مطالعه فراتحلیلی (متاآنالیزی) با هدف شناسایی شبکه‌های ژنی و نواحی ژنومی مرتبط با ماربلینگ در گاوهای گوشتی انجام شد. با استفاده از داده‌های پویش کل ژنوم (GWAS) و تحلیل شبکه هم‌بیانی ژن‌ها، نواحی ژنومی و ژن‌های کاندید مؤثر بر این صفت بررسی شدند. داده‌ها از پایگاه‌های علمی معتبر جمع‌آوری و استانداردسازی شدند و با روش‌های آماری فیشر و استوفر تحلیل شدند تا قدرت آماری افزایش یابد. نتایج نشان داد که کروموزوم ۱۵، با ژن CADM1 و بالاترین سطح معنی‌داری (24/29log10(p) =-)، نقش اصلی را در تنظیم ماربلینگ ایفا می‌کند. کروموزوم‌های ۱، ۲، ۱۲، ۱۷، ۱۹ و ۲۴ نیز به‌عنوان نواحی کلیدی شناسایی شدند که شامل ژن‌های مرتبط با متابولیسم لیپید و سیستم ایمنی هستند. تحلیل شبکه هم‌بیانی ژن‌ها، دو ژن محوری CLEC12A و CD69 را در کروموزوم ۵ شناسایی کرد که در تنظیم مسیرهای بیولوژیکی شامل متابولیسم چربی، تنظیم ایمنی، سیگنال‌دهی سلولی و کنترل رونویسی نقش دارند. این شبکه با ساختار بدون مقیاس، پایداری و انعطاف‌پذیری بیولوژیکی را نشان داد. یافته‌های این مطالعه امکان توسعه نشانگرهای مولکولی برای انتخاب ژنومی هدفمند را فراهم می‌آورند که می‌تواند کیفیت گوشت را بهبود بخشیده و رقابت‌پذیری صنعت گوشت را در بازارهای جهانی افزایش دهد. مطالعات آینده با استفاده از داده‌های توالی‌یابی کل‌ژنوم و تحلیل‌های چند-اومیکس می‌توانند این نتایج را تکمیل کنند.