من بریل را با چشم هایم می خوانم! (تاملی بر حقوق آموزشی کودکان کم بینا)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران ، ایران،

2 دانشیار مرکز تحقیقات دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران ، تهران ، ایران،

3 استادیارگروه فقه و مبانی حقوق اسلامی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی ، تهران، ایران،

doi
10.22038/jpsr.2020.40235.1950
چکیده

هدف: هدف از این مطالعه بررسی وضعیت بینایی کودکان کم بینا و حقوق آموزشی مرتبط با وضعییت بینایی آن ها می باشد. روش بررسی: این مطالعه بر روی دانش آموزان مدارس اسنثنایی کم بینایان انجام گرفت. بینایی دور و نزدیک و عیوب انکساری اندازه گیری شد.  ضمنا حقوق آموزشی کودکان کم بینا در منابع حقوقی مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: ۲۷۳ کودک مورد بررسی قرار گرفتند که  از این تعداد ۴۰ کودک ( 14/7%) توانایی ادامه تحصیل  در مدرسه عادی را داشتند. ۶۸ نفر (25%)  که با بریل درس می خواندند قادرند که با کمک وسایل کمکی، با بینایی ادامه تحصیل بدهند. ۶۸ نفر ( ۲۵%)  به عینک نیاز داشتند. ۲۶ نفر ( 9/5 %)  به تمرینات اتاق تاریک نیاز داشتند اما این امکانات موجود نبود. ۳۶  نفر (۳ %)  به اقدامات خاص مثل جراحی زیبایی، چشم مصنوعی، عدسی تماسی رنگی و عینک های آفتابی نیاز داشتند. برخی از دانش آموزان این مدارس که با بریل مشغول ادامه تحصیل بودند قادر بودندکه با چشم خود بریل را بخوانند. اما اجازه نداشتند از بینایی خود استفاده کنند. برای آموزش خط بریل از چشم بند استفاده می شد. نتیجه گیری: حقوق آموزشی کودکان کم بینا در پرتو اصول کلی حقوق،  همانند اصل عدالت و انصاف بایستی مورد بررسی قرار بگیرد. حق آموزش از مصادیق حقوق شهروندی و حقوق بشری است لذا بایستی لولزم  کمک بینایی و  شرایط ویژه برای اقشار خاص مثل کودکان کم بینا مورد توجه قانون گذار قرار بگیرد. رشد و تکامل در زمان کودکی وابستگی بسیار زیادی به بینایی دارد. ایجاد حافظه بینایی در نوزادان و کودکان  به عنوان یک رفرانس برای فعالیت های آینده محسوب می گردد. در توانبخشی کم بینایی بایستی از  باقیمانده بینایی حد اکثر استفاده صورت پذیرد در غیر این صورت مشکل رشد و تکامل نیز دامن گیر این کودکان خواهد شد. به نظر می رسد که حقوق کودکان کم بینا و نابینا در کشور ما ایران نیاز به باز نگری جدی دارد.