پیشینه شناسی مؤلفه‌های زیبایی شناسی بصری در شهرهای جهان اسلام با تأکید بر عاشورا و قرآن کریم

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه هنر تهران، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر

2 مدرس مدعو- دانشگاه پیام نور ساری

3 عضو هیات علمی دانشگاه هنر تهران، دانشکده علوم نظری و مطالعات عالی هنر

doi
10.22034/jgeoq.2024.196729
چکیده

عاشورا با عنایت به جمله "ما رایتُ الّا جمیلاً " حضرت زینب (س) دارای زیبایی‌های بصری و معقول بسیاری می‌باشد. در پس غم‌های عظیم این واقعه، حقیقتی زیبا رخ می‌نمایاند. در این مقاله زیبایی‌های صُوَری عاشورا با "آیه ششم" (جمال) سوره مبارکه نحل -وَ لَکُمْ فِیها جَمالٌ حِینَ تُرِیحُونَ وَ حِینَ تَسْرَحُون- بانضمام آیه پنجم - وَ الْأَنْعامَ خَلَقَها لَکُمْ فیها دِفْ‏ءٌ وَ مَنافِعُ وَ مِنْها تَأْکُلُونَ- تطبیق داده شده است. اهداف این تحقیق اکتشافی و توصیفی-تحلیلی که با تکیه بر ابزارهای کتابخانه‌ای و مطالعه منابع تاریخی دست اول می‌‌باشد، برقراری ارتباط بین وقایع عاشورا و قرآن و شناخت زیبایی‌های بصری شب و روز عاشوراست. نتایج نشان‌دهنده آنست که تطبیق زیبایی‌های محسوس وقایع عاشورا با آیه ششم (جمال) سوره مبارکه نحل شامل دو بخش است: جمال در رخدادهای شب عاشورا و جمال در اتفاقات روز عاشورا.جمال در رخدادهای شب عاشورا: تجمع اصحاب به دور امام حسین علیه السّلام، اظهار وفاداری بستگان و یاران، عطای پنج قطعه لباس برای آزاد سازی اسیر، برداشتن پرده و حجاب از دیدگان یاران، شادمانی بُریر و حبیب بن مظاهر، مناجات حسینیان و پیوستن سی و دو نفر از دشمنان به آنها، تدابیری برای حفاظت از خیام. جمال در اتفاقات روز عاشورا: آرایش نظامی، خطبه آتشین امام حسین(ع) و امداد غیبی خداوند، مبارزه یاران امام حسین(ع) با لشکر دشمن، مبارزه خاندان امام حسین(ع) با لشکر دشمن، مجلس ابن زیاد و گفتگوی شدید زینب علیها السلام با او.