تحلیل جهشهای تکنوکلئوتیدی CXCR1 و تأثیر آن بر کیفیت شیر در نژادهای مختلف گاو شیری
نویسندگان
1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران.
4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
5 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران
doi
10.22059/ijas.2025.396788.654080چکیده
ژن کاندیدا CXCR1 یکی از ژنهای مرتبط با تولید شیر و مقاومت/حساسیت به بیماری ورم پستان در گاوهای شیری میباشد. لذا هدف از پژوهش حاضر شناسایی چندشکلی در ناحیه ژن CXCR1 و ارتباط آنها با صفات کیفی شیر در گاوهای هلشتاین، سیستانی و آمیختههای سیستانی×سیمنتال بود. نمونههای خون از سیاهرگ گردنی و شیر در طی یک دوره سه ماهه از 27 رأس گاو (سیستانی 10 رأس، هلشتاین 10 رأس و آمیختههای سیستانی×سیمنتال 7 رأس) جمعآوری و ترکیبات شیر شامل درصد چربی، پروتئین، لاکتوز و ماده خشک بدون چربی اندازهگیری گردید. استخراج DNA به روش نمکی-بهینهیافته انجام شد. قطعه 594 جفت بازی از ژن CXCR1 با یک جفت پرایمر اختصاصی تکثیر شد. توالییابی قطعه تکثیر شده به روش سانگر انجام گرفت. شناسایی جایگاههای چندشکلی و محاسبه ساختارهای ژنتیکی جوامع از نرمافزارهای MEGA11 و Dnasp5 استفاده شد و در نهایت ارتباط جایگاههای چندشکلی با صفات کیفی شیر از مدل تابعیت چندگانه و رویه GLM نرمافزار SAS9.4 استفاده گردید. نتایج نشان داد که تنوع ژنتیکی محدود در ژن CXCR1 بین نژادهای مختلف وجود دارد. نژاد هلشتاین بیشترین واگرایی ژنتیکی را داشت و آمیختهها به نژاد سیستانی نزدیکتر بودند. ده جایگاه چندشکلی و پنج تغییر آمینواسیدی در این ژن شناسایی شد و نسبت dN/dS برابر با 63/1 نشاندهنده تأثیر انتخاب طبیعی در تکامل ناحیه ژن مذکور میباشد. ارتباط معنیداری بین چندشکلیها در جایگاه SNP230 با درصد چربی، لاکتوز و ماده خشک بدون چربی شیر مشاهده شد. این یافتهها اهمیت ژن CXCR1 را در برنامههای اصلاح نژاد گاوهای شیری نشان میدهد.