تعیین سن مناسب پروار بر اساس خصوصیات لاشه بره نر افشاری در دوره پس از شیرگیری

نویسندگان

1 بخش تحقیقات علوم دامی ، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

2 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان& زنجان، ایران

doi
10.22059/ijas.2025.388629.654053
چکیده

پژوهش حاضر به منظور بررسی سن مناسب پروار بره افشاری انجام شده است، برای این منظور تعداد 24 راس بره نر افشاری در چهار گروه سنی 60، 90، 120 و 150 روزگی به ترتیب با میانگین وزن  83/22، 73/27، 30/36 و 55/42 کیلوگرم در ابتدای پروار در قالب طرح کاملا تصادفی استفاده گردید. هدف این آزمایش براساس مطالعه قبلی، رسیدن به وزن کشتار 50 کیلوگرم در کمترین زمان بود که نتایج نشان داد که میانگین سن کشتار تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌دار داشت، به طوری که بره‌های پروار شده در سنین 60 و 90 روز ، سن کشتار کمتری نسبت به سایر تیمارها داشتند(05/0>P). اثر سن شروع پروار بر روی افزایش وزن بره‌ها معنی­دار بود، به‌طوری که تیمار 90 روزگی بیش­ترین افزایش وزن روزانه (333 گرم) را داشت(05/0P<). از نظر مقدار ماده خشک مصرفی بین تیمارهای آزمایشی تفاوت معنی‌دار وجود داشت. کم­ترین مقدار ماده خشک مصرفی مربوط به تیمار 60 روزگی (31/1 کیلوگرم) بود و با افزایش سن مقدار آن افزایش یافت(0001/0P<). با افزایش سن شروع پروار ضریب تبدیل غذایی به طور معنی‌دار  افزایش یافت و بیش­ترین مقدار مربوط به تیمار 150 روزگی (72/7) وکم­ترین آن مربوط به تیمار 90 روز (48/4) بود(0003/0= P). وزن گردن بین تیمارها تفاوت معنی‌داری نشان داد و به ترتیب در تیمارهای اول، دوم، سوم و چهارم، 848/0، 693/0، 975/0 و 770/0 کیلوگرم بود(0001/0P<). وزن دست، سینه، ران و راسته بین تیمارها مشابه بود و تفاوت معنی‌دار نداشت اما، وزن دنبه به‌طورمعنی‌داری  در تیمارهای 60 و 90 روزگی بالاتر از 120 و 150 روزگی بود (به ترتیب، 063/3 و 200/3 کیلوگرم در مقابل 085/2 و 427/2 کیلوگرم)(0029/0=P). وزن لاشه گرم و نیم‌لاشه سرد از لحاظ آماری تفاوتی نداشت اما بیش‌ترین وزن لاشه سرد مربوط به تیمار اول با شروع پروار 60 روزگی (683/26 کیلوگرم) و کمترین مقدار آن به تیمار 3 با شروع پروار 120 روزگی (933/23 کیلوگرم) بود. وزن گوشت و استخوان نیم‌لاشه سرد تفاوت معنی‌داری بین تیمارهای آزمایشی نداشت. وزن چربی زیرجلدی به طور معنی‌دار در 120 روزگی کمترین مقدار و در 90 روزگی بیشترین مقدار بود (0152/0=p)و وزن چربی بین عضلات در نیم‌لاشه سرد در تیمارهای آزمایشی مشابه بود (05/0<P). اما، وزن چربی کل همراه با چربی احشایی در نیم‌لاشه سرد تفاوت معنی‌دار داشت (0500/0=p)و در تیمارهای  60 و 90 روزگی (به ترتیب، 218/5 و 300/5 کیلوگرم) بالاتر از 120 روزگی (347/4 کیلوگرم) بود و تیمار 4 با شروع پروار 150 روزگی (626/4 کیلوگرم) تفاوتی با سایر تیمارها نداشت.کم­ترین سن کشتار در بره­های کشتار شده در سن شروع پروار 90 روز مشاهده شد که معنی­دار بود (05/0>P). به‌طور کلی می‌توان نتیجه‌گیری نمود که سن مطلوب شروع پروار بره­های نر افشاری قابل توصیه از نظر ترکیبات لاشه و مقرون به صرفهبودن 90 روز و با وزن شروع پروار حدود 27 کیلوگرم می‌باشد.