فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برنامه بازسازی ذخایر ماهی سفید از حدود چهار دهه قبل و به‌دنبال کاهش میزان صید ماهی سفید ( R. kutum ) در اوایل سده گذشته، توسط سازمان شیلات ایران انجام شد. با وجود رها کرد سالانه حدود 150 میلیون عدد بچه ماهی سفید، صید این ماهی همواره  با افت و خیزهایی همراه بوده و میانگین صید آن از 10000 تن بالاتر نرفته است. علاوه بر این، تنوع و شاخص‌های زیستی مورد انتظار در ذخایر جدید رهاسازی شده، مانند طول و وزن، و شاخص‌های رشد و تولیدمثل نیز کاهش یافته است. در تحقیق حاضر نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهدید‌های برنامه تکثیر، پرورش و رهاسازی انبوه بچه ماهیان سفید در آب‌های ایرانی دریای خزر با استفاده از روش SWOT-FAHP  بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهند نقاط قوت بر نقاط ضعف برتری دارند که ارزش ­ها و مزایای زیستی، اجتماعی و اقتصادی ماهی سفید و وجود مراکز تخصصی تکثیر و پرورش بچه­ ماهیان به‌همراه حضور کارشناسان با تجربه در این مراکز از مهمترین نقاط قوت به‌شمار می ­روند. درمقابل، نقاط تهدید بر فرصت­ ها غلبه داشته و به‌طورکلی می‌توان بیان کرد این وضعیت نیازمند راهبردهایی در زمینه کاهش تهدیدها است. بر این اساس راهبردهایی به‌منظور بهبود روند بازسازی ذخایر ماهی سفید تدوین و به‌وسیله ماتریس QSPM اولویت‌بندی شد که در بین راهبردهای تعیین شده، راهبردهای اقتضایی (محافظه کارانه) دارای بالاترین امتیازاند و بر این اساس، فراهم نمودن و تقویت زیرساخت‌های تکثیر به‌ویژه تکثیر طبیعی در رودخانه‌های محل مهاجرت، مشارکت‌دهی تشکل‌های مردم نهاد در امر حفاظت از رودخانه‌های محلی، استفاده از تجهیزات مراکز تکثیر و بازسازی ذخایر و به‌روز نمودن تجهیزات فرسوده در جهت ادامه روند تکثیر مصنوعی به‌دلیل آلودگی‌ها و عوامل مخرب در برخی رودخانه‌ها، تشکیل بانک ژن، اجرای برنامه به‌گزینی مولدین و بکارگیری نتایج تحقیقات انجام شده در خصوص محدوده زمانی صید و استانداردسازی ادوات صید، از میان راهبردهای اقتضایی بیشترین امتیاز را کسب نمودند.