شناسایی مناطق امیدبخش برای انرژی زمین گرمایی با استفاده از داده‌های ماهواره‌ای در منطقه شوط-ماکو استان آذربایجان غربی

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. رایانامه: s.asghari@uma.ac.ir

2 کارشناسی ارشد سنجش‌ازدور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22034/jrenew.2025.216080
چکیده

مناطق داری پتانسیل زمین‌گرمایی به ‌طور طبیعی دارای شواهدی در سطح زمین هستند که در پروژه‌های اکتشاف انرژی زمین‌گرمایی از این شواهد برای مکان‌یابی اولیه آن‌ها استفاده می‌شود. هدف این پژوهش شناسایی مناطق مستعد زمین‌گرمایی سطحی با ترکیب دمای سطح و فلوهای انرژی حاصل از الگوریتم سبال با استفاده از داده‌های سنجنده حرارتی ماهواره لندست 8 و 9 در منطقه شوط-ماکو استان آذربایجان غربی واقع در شمال غرب کشور است. برای این منظور از تصاویر ماهواره لندست 8 به تاریخ 14 آگوست 2023 و داده‌های لندست 9 به تاریخ 7 سپتامبر 2023 استفاده شد. سپس با استفاده از الگوریتم‌ پنجره مجزا، نقشه دمای مشاهداتی سطح زمین بازیابی گردید. سپس با استفاده از تصویر سنجنده حرارتی ماهواره سنتینل 3 دمای بازیابی شده با استفاده از مدل تحلیل رگرسیون خطی اعتبارسنجی شد. در ادامه با استفاده از الگوریتم سبال مقدار تشعشعات خالص دریافتی توسط سطح زمین، انرژی خالص هدایت شده به زمین و مقدار تابش جذب‌شده خورشیدی توسط سطح زمین، محاسبه گردید تا اثر تشعشعات خورشیدی از روی دمای مشاهداتی سطح به حداقل ممکن برسد. با ترکیب فلوهای گرمایی حاصل از الگوریتم سبال با دمای مشاهداتی سطح، مناطق مستعد انرژی زمین‌گرمایی شناسایی و تعیین گردیدند. چشمه آبگرم طبیعی به‌ عنوان یکی از شواهد ظاهری انرژی ژئوترمال تأییدکننده پیکسل‌های مستعدی بودند که در نتایج حاصل از نقشه نهایی بدست آمدند و نشان دادند مناطقی در منطقه مورد مطالعه وجود دارند که پتانسیل بالایی برای انرژی زمین گرمایی دارند.