ارزیابی اقتصادی مسیرهای بازارسانی گوجه‌فرنگی شهرستان مرودشت

doi
10.30490/aead.2008.58873
چکیده

      گوجه­فرنگی یکی از صیفی­جات عمده در شهرستان مرودشت است، ولی فرایند بازاررسانی این محصول همواره با مشکلات فراوانی مواجه بوده است. در پژوهش حاضر ضمن شناسایی مسیرهای مختلف بازاررسانی گوجه­فرنگی این شهرستان - شامل شش مسیر تازه­خوری و تبدیلی- به ارزیابی اقتصادی هر یک از مسیرهای یادشده پرداخته می‌شود. بدین منظور حاشیه­های مختلف بازاریابی، سهم عوامل بازاررسانی از قیمت نهایی محصول، ضریب هزینه بازاریابی و کارایی بازاریابی در هر یک از مسیرهای بازاررسانی محصول محاسبه شده است. داده­ها و اطلاعات مورد استفاده در این تحقیق به صورت مقطعی و مربوط به سال 1385 می‌باشد. این اطلاعات از طریق 147 پرسشنامه (شامل پنج نوع پرسشنامه) و به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده جمع­آوری گردیده است. نتایج مطالعه حاضر نشان ‌داد که بیشترین میزان هزینه و حاشیه بازاریابی (به ترتیب 1345و1870 ریال) مربوط به مسیر تبدیلی می­باشد. همچنین سهم تولیدکننده از قیمت محصول نهایی در این مسیر، کمترین میزان یعنی حدود یک­چهارم است. در مسیر تازه­خوری نیز با کوتاهتر شدن طول مسیر، هزینه­های بازاریابی، میزان حاشیه بازاریابی و مجموع سهم عوامل واسطه­ای از قیمت نهایی محصول (ضریب هزینه بازاریابی) کاهش و به تبع آن سهم تولیدکننده از قیمت نهایی محصول افزایش یافته است. همچنین مسیر تبدیلی بالاترین میزان کارایی فنی (985/0) و کارایی کل (265/0) را داشته در حالی که دارای کارایی قیمتی پایینی (28/0) بوده است. در مسیر تازه­خوری نیز با کاهش طول مسیر بازاررسانی، کارایی قیمتی و فنی و کل به ترتیب کاهش، افزایش و کاهش داشته است. در کل می‌توان گفت برای تمامی مسیرهای بازاررسانی مورد نظر میزان کارایی قیمتی به طور چشمگیری‌از کارایی فنی پایین­تر می‌باشد و کارایی کل بازاریابی نیز در سطح پایینی قرار دارد.   طبقه‌بندی JEL : Q13, Q10,M31,M21,M20,M00