تجزیه و تحلیل تلفیقی و مقایسه‌ای پروفایل‌ رونویسی و شبکه‌های تنظیمی RNA درون‌زای رقابتی به منظور شناسایی ژن‌های کلیدی مرتبط با تنش حرارتی در جوجه‌های گوشتی

نویسندگان

1 گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران.

2 گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران.

3 گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران.

4 گروه مهندسی علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، البرز، ایران.

doi
10.22059/ijas.2025.391124.654061
چکیده

در حال حاضر، جوجه‌های گوشتی امروزی نسبت به گرما حساس هستند، به‌گونه‌ای که مواجه با دمای بالا می‌تواند آثار زیان‌باری روی رفاه و عملکرد تولیدی آن‌ها داشته باشد. در این راستا، هدف از پژوهش حاضر، ادغام تجزیه و تحلیل پروفایل‌های رونویسی و استفاده مرور منابع پیشین به‌همراه با تجزیه شبکه تنظیمی RNA درون‌زای رقابتی برای شناسایی RNA‌های پیام‌رسان کلیدی و RNA‌های غیرکدکنندۀ دخیل در تنظیم مولکولی سلول‌های بافت غدۀ هیپوفیز و بافت قشری مغز برای تنش حرارتی در جوجه‌های گوشتی بود. بدین منظور، در مجموع، 2 lncRNA، 11  miRNA و 426 mRNA ژن مشترک دارای تفاوت بیان معنی‌دار بین دو بافت شناسایی شدند. در این راستا خروجی تجزیه‌و‌تحلیل‌ها، 12 ژن هاب (HSP90AA1، HSPA5، HSP90B1، HSPA4، HYOU1، AHSA2، ALB، DNAJA1، DNAJA4، DNAJB4، HSPA4L و HSPH1) شناسایی و معرفی شدند که از نظر بیانی این ژن‌ها در جوجه‌های گوشتی تحت تنش حرارتی در مقایسه با جوجه‌های گوشتی گروه کنترل، افزایش بیان از خود نشان داده بودند. علاوه بر این، پس از بازسازی شبکه تنظیمی RNA درون‌زا رقابتی و ماژول کاندیدای مرتبط، مسیرهای متابولیکی معنی‌دار شناسایی شده شامل تاشدن پروتئین به ‌وسیله چپرون، سازماندهی اجزاء سلولی، اتصال پروتئین شوک حرارتی، کمپلکس چپرون شبکه آندوپلاسمی و مسیر سیگنالینگ پردازش پروتئین در شبکه آندوپلاسمی بودند. در نهایت با توجه به RNAهای شناسایی شدۀ دخیل در شبکه تنظیمی ceRNA که زمینه‌ساز تفاوت‌های فنوتیپی در شدت بروز تنش حرارتی هستند، این مطالعه می‌تواند زمینه‌ساز ارائۀ بینش جدیدی در مورد سازوکارهای تنظیم ژنی مرتبط با میزان شدت و مقاومت نسبت به تنش حرارتی در جوجه‌های گوشتی باشد.