اثر افزودن منابع مختلف سلنیوم به شیر بر رشد و سلامت گوساله‌های شیرخوار هلشتاین

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22059/ijas.2025.387362.654050
چکیده

پژوهش حاضر به منظور ارزیابی افزودن سلنیوم آلی و معدنی بر عملکرد و سلامت گوساله‌های شیرخوار هلشتاین صورت گرفت. تعداد 45 راس گوساله نر و ماده هلشتاین شیرخوار با میانگین وزن 10/5±63/39 کیلوگرم و سن 4 روز مورد آزمایش قرار گرفتند تیمارهای آزمایشی شامل: 1) تیمار شاهد (شیر بدون افزودنی)، 2) تیمار حاوی 5/12 میلی‌گرم مکمل سلنیت سدیم اضافه شده به شیر و 3) تیمار حاوی مکمل 5/62 میلی‌گرم سلنومتیونین اضافه شده به شیر بودند. مصرف خوراک روزانه، وزن بدن و شاخص‌های اسکلتی هر دو هفته یکبار اندازه‌گیری شدند. هم‌چنین، جهت تعیین فراسنجه‌های خونی در روزهای صفر، 35 و 70 روزگی خون‌گیری به عمل آمد. افزودن سلنیوم معدنی و آلی به شیر، مصرف ماده خشک خوراک آغازین (05/0<P) و کل ماده خشک مصرفی (05/0<P) را تحت تاثیر قرار نداد. اما، وزن نهایی گوساله‌ها با افزودن سلنیوم آلی افزایش معنی‌داری یافت هم‌چنین، گوساله‌های دریافت­کننده سلنیوم معدنی و آلی، افزایش وزن روزانه بالاتری داشتند (05/0 >P). در همین سو، بازده استفاده از خوراک نیز با افزودن سلنیوم آلی افزایش یافت (05/0 >P). از میان شاخص‌های رشد اسکلتی، ارتفاع جدوگاه و دور سینه با افزودن سلنیوم به شیر تمایل به افزایش داشتند و دور سینه در گروه آلی بالاترین بود. دمای رکتوم، نمره سلامت گوش، نمره سلامت بینی در بین تیمارها مشابه بود (05/0<P). آلانین آمینوترنسفراز سرم در تیمارهای شاهد، معدنی و آلی به ترتیب، 6/17، 2/16 و 4/15 واحد در لیتر بود و با افزودن سلنیوم آلی به شیر به طور معنی‌داری کاهش یافت. هم‌چنین، افزودن سلنیوم معدنی و آلی به شیر سبب کاهش غلظت آلکالین فسفاتاز سرم شد (05/0 >P). ظرفیت آنتی‌اکسیدانتی کل در تیمار دریافت کننده سلنیوم آلی بالاتر بود (05/0 >P). در نتیجه، افزودن سلنیوم آلی به شیر گوساله‌های شیرخوار هلشتاین سبب افزایش عملکرد و بازده استفاده از خوراک شد.