اثر پروپیلن گلیکول و گلیسرول به همراه منبع پروتئینی غنی از اسیدهای آمینه شاخه‌دار بر عملکرد گاوهای هلشتاین تازه‌زا

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/ijas.2025.384347.654037
چکیده

در این پژوهش اثرات پیش‌سازهای گلوکز (پروپیلن گلیکول و گلیسرول) به همراه دو منبع پروتئینی حاوی اسیدهای آمینه شاخه‌دار شامل کنجاله گلوتن ذرت  به عنوان منبع غنی‌تر اسیدهای آمینه شاخه‌دار و پودر گوشت بر عملکرد گاوهای هلشتاین تازه‌‌زا مورد مطالعه قرار گرفت. به این منظور از 42 راس گاو چند بار زایش کرده طی روزهای 3 تا 35 پس از زایش در قالب طرح کاملا تصادفی با آرایش فاکتوریل 2×3 با 6 تیمار و 7 تکرار استفاده گردید. جیره‌های آزمایشی شامل جیره‌های پایه حاوی کنجاله گلوتن ذرت و پودر گوشت به میزان 3 درصد ماده خشک خوراک مصرفی به عنوان عامل اول به همراه 300 گرم پیش‌ساز گلوکز شامل گلیسرول و پروپیلن گلیکول دارای سه نسبت مختلف به ترتیب ( 75 به 25، 50 به 50 و 25 به 75 ) که به صورت سرک به خوراک اضافه می‌گردید به عنوان عامل دوم بودند. میزان خوراک مصرفی و تولید شیر گاوها به صورت روزانه اندازه گیری شد. نمونه گیری از شیر، خوراک و مدفوع با فواصل منظم صورت گرفت. استفاده از پیش‌سازهای گلوکز به همراه منابع مختلف اسیدهای امینه شاخه‌دار تاثیر معنی داری بر ماده خشک مصرفی روزانه، بازدهی خوراک مصرفی و توازن منفی انرژی نداشت.در تولید شیر روزانه تفاوت معنی داری بین تیمارها وجود نداشت اما زمانی که 2 منبع متفاوت اسیدهای آمینه شاخه‌دار و 3 نسبت مختلف پیش سازهای گلوکز به عنوان عوامل اصلی به صورت مستقل از هم برسی شدند، بین تیمار دارای بیشترین میزان پروپیلن گلیکول به گلیسرول (75 به 25) و کمترین میزان آن (25 به 75) تفاوت معنی دار وجود داشت (05/0 < p ) و سایر تیمارها با هم تفاوت معنی داری نداشتند. به عبارت دیگر منبع غنی اسید آمینه شاخه دار تاثیر معنی داری بر تولید شیر روزانه نداشت و تفاوت در میزان تولید حاصل استفاده از نسبت های مختلف پیش سازهای گلوکز بود. تولید شیر تصحیح شده برای 5/3 درصد چربی و ترکیب شیر تفاوت معنی داری بین تیمارهای آزمایشی نداشتند. گوارش پذیری خوراک و مواد مغذی تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. بنا بر این استفاده از منابع پیش‌ساز گلوگزی که دارای میزان بالاتری پروپیلن گلیکول هستند تاثیر بیشتری در افزایش تولید شیر در گاوهای تازه‌زا دارند.