تاثیر ال کارنیتین روی فراسنجه‌های منی، بافت بیضه و شاخص آسیب DNA اسپرم در خروس‌های مسن سویه راس

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جهاد کشاورزی لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 گروه علوم دامی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان- استان لرستان -خرم آباد

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22059/ijas.2024.367802.653971
چکیده

کارنیتین با داشتن خاصیت آنتی‌اکسیدانی قادر است غشاء اسپرم را از صدمات اکسیژن آزاد حفظ کند. این ترکیب دسترسی عوامل اکسایش لیپیدها را کاهش می‌دهد. هدف از این پژوهش ارزیابی افزودن این ترکیب بر فراسنجه‌های منی و خون و بافت بیضه در خروس‌های مسن سویه راس بود. تعداد 40 قطعه خروس راس هم وزن و همسن در چهار تیمار با 10 تکرار در قفس‌های انفرادی توزیع شدند. خروس‌ها در تیمارهای آزمایشی شامل گروه شاهد، 100، 250 و 500 میلی‌گرم ال کارنیتین در کیلوگرم جیره تقسیم بندی شدند. طول آزمایش 10 هفته بود. عادت‌دهی به اسپرم‌دهی به روش مالش پشتی شکمی انجام شد. نمونه‌های منی در دمای 37 درجه سانتی‌گراد به آزمایشگاه منتقل و پس از ارزیابی اولیه، فراسنجه‌های تحرک، زنده‌مانی، یکپارچگی غشای پلاسمایی اسپرم و سلامت DNA ارزیابی شد. سرم خون جهت تعیین فراسنجه‌های خونی و بافت بیضه برای مطالعات بافتی تهیه شد. نرخ تحرک، زنده‌مانی، یکپارچگی غشای پلاسمایی اسپرم و سلامت DNA در تیمارهای تغذیه شده با ال کارنیتین افزایش یافت. حداکثر یکپارچگی در تیمار 500 میلی‌گرم در کیلوگرم خوراک مشاهده شد. مقدار کلسترول و لیپوپروتئین با دانسیته بالا ( HDL ) در تیمار 4 بترتیب کمینه و بیشینه شد در حالی که آنزیم کبدی آلانین آمینوترانسفراز در کلیه تیمارها اختلاف معنی داری نشان نداد. ضخامت لایه ژرمینال در لوله‌های اسپرم‌ساز با افزودن ال کارنیتین بمقدار 500 و 250 میلی‌گرم افزایش معنی‌داری ایجاد نمود. ال کارنیتین قادر است اثرات تنش اکسیداتیو را در سنین پیری کاهش دهد و افزودن آن به جیره خوراکی سویه یا نژادهای مهم پیشنهاد می‌شود.