تأثیر مکمل آلی روی و مس پایدار شده در شکمبه بر فراسنجه‌های تولید گاز، عملکرد، قابلیت هضم مواد مغذی و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی بره های پرواری

نویسندگان

1 گروه نانوفناوری مواد غذایی، پژوهشکده علوم و صنایع غذایی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

3 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.

4 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22059/ijas.2024.375804.654012
چکیده

هدف از انجام این آزمایش بررسی اثرات کیلات عناصر مس و روی ساخته شده بر پایه نانوفیبریل ایزوله پروتئین آب پنیر به همراه پلی­فنول پوست انار بر عملکرد تولیدی، شاخص­های خونی، فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانی خون بره­های پرواری و تخمیر شکمبه در شرایط درون­تنی و برون­تنی بود. برای این منظور ابتدا کیلات پایدار شده مس و روی در شکمبه با عصاره فنولی پوست انار ساخته شد. در مرحله بعد اثر مکمل ساخته شده بر تولید گاز شکمبه­ای بررسی گردید. سپس تعداد 18رأس بره نر نژاد کردی خراسان با میانگین وزن اولیه 27/2±60/30 کیلوگرم به­طور تصادفی با یکی از جیره­های آزمایشی شامل: 1) جیره پایه، 2)جیره پایه به علاوه مکمل مس و روی به شکل سولفات و 3) جیره پایه به علاوه مکمل کیلات پایدار شده مس و روی تغذیه شدند. دوره آزمایشی 84 روز بود. نتایج نشان داد که  مکمل کردن جیره با کیلات پایدار شده در شکمبه، پتانسیل تولید گاز و ثابت نرخ تولید گاز را افزایش داد (05/0>P). مصرف خوراک روزانه، میانگین افزایش وزن روزانه و وزن پایانی بره­ها با مصرف مکمل روی و مس بهبود یافت (05/0>P) ولی ضریب تبدیل غذایی تحت تأثیر سطح و نوع مکمل در جیره قرار نگرفت. استفاده از مکمل مس و روی سبب افزایش قابلیت هضم ظاهری ماده خشک، ماده آلی و فیبر نامحلول در شوینده خنثی شد (05/0>P)، اما قابلیت هضم چربی، پروتئین­ خام و فیبر نامحلول در شوینده اسیدی تحت تأثیر قرار نگرفت. افزودن مکمل‌های آلی و معدنی روی به جیره بره‌های پرواری بر غلظت پروتئین تام، آلبومین، آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز و گلوتاتیون پراکسیداز را افزایش داد (05/0>P)، اما تأثیر معنی‌داری بر غلظت گلوکز، تری­گلیسرید، کلسترول و فعالیت آلکالین فسفاتاز سرم نداشت. به طور کلی نتایج این مطالعه نشان داد که استفاده از مکمل روی و مس صرف نظر از نوع منبع آن می‌تواند منجر به افزایش پتانسیل تولید گاز، بهبود عملکرد رشد در بره‌های پرواری و افزایش فعالیت آنزیم­های کبدی و آنتی­اکسیدانی مرتبط با این عناصر ­شود. از طرفی مکمل کیلات پایدار ساخته شده در این پژوهش در مقایسه با شکل معدنی اثرات بهتری داشته که نشان دهنده زیست فراهمی بالاتر آن می­باشد.