تحلیل چالش‎های دامداران درجهت سازگاری با تغییر اقلیم در نظام‌های دامداری مبتنی بر چرا: مورد مطالعه: شهرستان تفرش

نویسندگان

1 گروه مدیریت و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 بخش تحقیقات اقتصادی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.

doi
10.22059/ijas.2024.376148.654013
چکیده

مراتع علی‌رغم گستردگی جغرافیایی و ایفای نقش به عنوان یکی از ارکان اساسی سیستم اجتماعی-اقتصادی جهان و تامین معیشت میلیون‌ها نفر بهره‌بردار و ذینفع در مراتع، به شدت در معرض تهدیدات اقلیمی هستند  به گونه ای که تخریب آن‌ها به یکی از چالش‌های اساسی زیست‌محیطی و اجتماعی تبدیل شده است. از تاثیرات منفی این پدیده، افزایش آسیب‌پذیری دامداران در نظام دامداری مبتنی بر چرا در مقابل اترات تغییر اقلیم است. این مطالعه در شهرستان تفرش به‌منظور بررسی چالش‌هایی که دامداران در سازگاری با تغییرات اقلیمی در سیستم‌های دامداری مبتنی بر چرا روبرو هستند، انجام شد. این تحقیق از یک رویکرد کمّی استفاده کرد و از بین 901 دامدار، 116 نفر را مورد مصاحبه قرار داده و از 115 پرسشنامه با استفاده از روش تحلیل عاملی مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزیی(PLS-SEM)  و با استفاده از نرم‌افزار SMART PLS3 برای ارزیابی پایایی و روایی مدل استفاده شد. بر اساس این مطالعه چالش‌های اجتماعی، زیست‌محیطی و اقتصادی به‌عنوان مهمترین عواملی هستند که بر توانایی دامداران در سازگاری با تغییرات اقلیمی در سیستم‌های دامداری مبتنی بر چرا در تفرش تأثیر می‌گذارند. چالش‌های اجتماعی بیشترین تأثیر را داشتند (β=0.822)  و پس‌از آن چالش‌های زیست‌محیطی (β=0.788)  و اقتصادی (β=0.667)  بودند که اهمیت آنها را در سازگاری دامداران با تغییرات اقلیمی در منطقه مورد مطالعه به وضوح نشان می‌دهد. نتایج تحقیق نکات مهمی را در ارتباط با عوامل تأثیرگذار بر استراتژی‌های سازگاری دامداران در سیستم‌های دامداری مبتنی بر چرا در مواجهه با چالش‌های تغییرات اقلیمی ارائه می‌دهد.