مقایسه ژئوشیمیایی ماسه‌‏سنگ‌ها و شیل‏‌ها در مطالعه شاخص‌های آب و هوایی: مثالی از سازند شوریجه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رسوب شناسی، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران

3 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران

4 استاد گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد ، ایران

doi
10.22067/sed.facies.2021.40489
چکیده

تحلیل ژئوشیمیایی اکسیدهای اصلی یکی از ابزارهای مهم در تعیین ویژگی‏‌های مختلف خاستگاه است. در این پژوهش 13 نمونۀ سیلیسی ـ آواری از سازند شوریجه شامل 7 نمونۀ ماسه‏‌سنگی و 6 نمونۀ شیلی جهت بررسی و تحلیل ژئوشیمیایی عناصر اصلی، انتخاب شد. مطالعات خاستگاه معمولاً شامل هوازدگی ناحیه منشأ، شرایط آب و هوایی دیرینه، تکتونیک منطقه، و سنگ شناسی سنگ منشأ می‏‌باشد. در این پژوهش، رفتار متفاوت ماسه‏‌سنگ‌‏ها و شیل‌هایی که دارای کانی‌های رسی هستند، در مطالعات هوازدگی ناحیۀ  منشأ و شرایط آب و هوایی قدیمه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌‏اند. نمودارهای دوتایی و مثلثی A-CN-K برای تفسیر شرایط آب‏ و ‏هوایی دیرینه رسوبات سیلیسی ـ آواری شامل ماسه‏‌سنگ‏‌ها و شیل‌ها استفاده می‏‌شود. مطالعات انجام شده نشان داد استفاده از نمودار دوتایی برای نمونه‌‏های شیلی دربردارنده‏ کانی‌های رسی نتایج درستی را ارائه نمی‌‏دهد و برای این منظور، بهتر است از نمودار مثلثی A-CN-K استفاده شود تا از بروز خطا در تجزیه و تحلیل داده‌ها جلوگیری شود. در مورد نمونه‌‏های ماسه‌سنگی نیز بهتر است با مطالعه دقیق پتروگرافی و همچنین استفاده از تصاویر میکروسکپ الکترونی، نمونه‌‏هایی انتخاب شوند که کمترین تأثیرپذیری را از فرآیندهای دیاژنزی داشته‏ باشند.