فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کنۀ واروآ به عنوان یکی از مهمترین عوامل تلفات کلنی‌های زنبورعسل کشور در 4 دهۀ اخیر موضوع مطالعات متعددی بوده است. با توجّه به اهمّیّت صفات مورفولوژی در اتّخاذ روش‌های کنترل این انگل پژوهش حاضر با هدف بررسی تنوع مورفولوژیکی کنه‌های مزبور در مناطق جغرافیایی مختلف ایران طرح‌ریزی گردید. بدین منظور تعداد 675 کنۀ ماده بالغ از 45 زنبورستان مستقر در 5 اکوزون جغرافیایی کشور جمع‌آوری شد. نمونه‌ها‌‌ی جمع‌آوری شده در اتانول 96 درصد تثبیت و تعداد 143 عدد جهت اندازه‌گیری 14 صفت مورفولوژیکی بر روی لام‌های دائمی در محیط هویر نصب شدند. پردازش آماری داده‌های حاصل، با استفاده از آنالیز واریانس چندمتغیّره، روش مؤلّفه‌‌های اصلی، تحلیل خوشه‌‌ای و آزمون توکی انجام شد. نتایج نشان داد میانگین عرض و طول بدن در جمعیّت‌های مورد مطالعه به ترتیب 28/52 ± 36/1828 و 86/28 ± 84/1226 میکرومتر بود. میانگین نسبت اندازه‌های بدن در جمعیّت‌های مورد مطالعه 49/1 به دست آمد که نشان می‌دهد جمعیّت‌های مورد مطالعه، متعلّق به گونۀ واروا دستراکتور هستند. نتایج تحلیل خوشه ای نشان داد که به جز جمعیّت  البرز، سایر جمعیّت‌های مورد مطالعه، در یک گروه مورفوتیپی قرار دارند. بر اساس تجزیه مؤلّفه‌‌ها، 14 صفت مورد بررسی به 3 مؤلّفه‌ با توجیه 42/71 درصد واریانس خلاصه شدند. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که بین دو گروه مورفوتایپ شناسایی شده، تنها صفات طول صفحۀ پشتی و طول صفحۀ مخرجی و بین مناطق جغرافیایی مختلف صفات طول صفحۀ پشتی، عرض صفحۀ جنسی، طول صفحۀ مخرجی و عرض صفحۀ مخرجی دارای اختلاف معنی‌دار آماری بودند (001/0P< ).