فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‎های اخیر، تئاتر مهاجرت به‎ویژه در میان هنرمندان خاورمیانه‎ای، به یکی از مهم‎ترین عرصه‎های بازنمایی بحران هویت و مقاومت فرهنگی در برابر گفتمان‎های سلطه‎گر غربی بدل شده است. این مقاله با تمرکز بر مجموعۀ نمایشی سلام: صلح و در چارچوب نظریه‎های پسااستعماری، به بررسی شیوه‎های بازآفرینی هویت توسط نمایشنامه‎نویسان مهاجر می‎پردازد. پرسش اصلی مقاله آن است که چگونه هنرمندان مهاجر با بهره‎گیری از ابزارهای نمایشی، زبان، بدن، حافظه و روایت، کلیشه‎های شرق‎شناسانه را به چالش می‎کشند و به خلق هویت‎های ترکیبی، سیال و مقاوم دست می‎زنند. چارچوب نظری پژوهش بر مفاهیم «دیگری‎سازی» در اندیشه ادوارد سعید و «فضای سوم» در نظریۀ هومی بابا استوار است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل کیفی ـ تفسیری سه نمایشنامۀ منتخب از مجموعه یاد شده است: ده آکروبات در پرشی شگفت‎انگیز از ایمان نوشتۀ یوسف الجندی، هلال اثر دایانا ابو جابر، و آوازی در خاکستر از هدر رفیق. یافته‎ها نشان می‎دهند که این آثار با ساختارشکنی روایی، زبان دوپاره، و بهره‎گیری از حافظۀ تراوماتیک، به بازنمایی تجربۀ مهاجرت در قالبی میان‎فرهنگی و ضدکلیشه می‎پردازند. این بازنمایی‎ها ضمن خلق هویت‎هایی پویـا، به نقد گفتمان‎های سلطه‎گر می‎پردازند و جایگاهی تازه برای هنرمند مهاجر در صحنۀ فرهنگی آمریکا تعریف می‎کنند.