فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به منظور بازسازی شرایط دیرینه بوم شناسی رسوبات الیگوسن ـ میوسن حوضه دریایی قم، سه برش چینه شناسی به ترتیب در نواحی کهک (جنوب قم)، نوبران (شمال ­غرب ساوه) و اند­آباد (شمال ­غرب زنجان) انتخاب گردید. در مجموع از نواحی کهک 146 نمونه، اند­آباد 137 نمونه و نوبران 118 نمونه برداشت شد. سازند قم در هر سه ناحیه شامل تناوبی از شیل و سنگ آهک است. این سازند در نواحی اند­آباد و نوبران بر روی سازند قرمز پایینی و در ناحیه کهک بر روی سنگ­‌های آتش‌فشانی ائوسن قرار دارد. مرز بالایی سازند قم نیز در نواحی کهک و اند­آباد با سازند قرمز بالایی و در ناحیه نوبران به صورت ناپیوستگی با آبرفت­‌های عهد­ حاضر پوشیده شده است. بر اساس مطالعات زیست چینه ­نگاری، سن رسوبات سازند قم در ناحیه کهک روپلین ـ شاتین، در ناحیه نوبران آکیتانین و در ناحیه اندآباد بوردیگالین تعیین شد. از دیدگاه دیرینه بوم شناختی، طی زمان­‌های روپلین ـ شاتین (ناحیه کهک)، آکیتانین (ناحیه نوبران) و بوردیگالین (اند­آباد) دریایی با شوری غالباً متوسط تا بالا حاکم بوده است. در طی زمان­‌های یاد شده شرایط نوری یوفوتیک و شرایط غذایی الیگوتروفیک ـ مزوتروفیک حکمفرما بوده است. عمق دیرینه آب دریا در نواحی کهک (روپلین ـ شاتین) و اند­آباد (بوردیگالین) کمتر از 10 متر تا کمتر از 30 متر و در نوبران (آکیتانین) عمق کمتر از 10 متر تا کمتر از 40 متر در نوسان بوده که نشان دهنده عمق بیشتر دریا در زمان آکیتانین می‌باشد. در نواحی مورد مطالعه حضور فراوان مرجان‌ها، جلبک‌های قرمز و روزن‌داران کف‌زی بزرگ گویای شرایط آب و­ هوایی گرمسیری ـ نیمه‌گرمسیری (18 تا 25 درجه سانتی‌گراد) و اجتماعات کربناته از نوع هتروزوئن بوده و شامل دو اجتماع دانه‌­ای (فورامل و فورآلگال) می‌باشد.