استفاده از فراتحلیل برای برآورد پارامترهای ژنتیکی صفات ماندگاری در گاوهای شیری
نویسندگان
1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان،ایران.
3 گروه علوم دامی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج ایران
doi
10.22059/ijas.2024.371721.653996چکیده
در طراحی برنامه های اصلاح نژدای، وجود برآوردهای صحیح از پارامترهای ژنتیکی ضروری است. ماندگاری یکی از صفات مهم اقتصادی در پرورش گاو شیری است. به طور کلی، توانایی گاو برای ماندن در گله و حذف نشدن، بدون توجه به دلیل آن، ماندگاری تعریف می شود. به طور جزییتر میتوان ماندگاری را به صورتهای دیگر از جمله: استقامت، بقا، تعداد دوره شیردهی، طول عمرتولیدی و طول عمر گله تعریف کرد. طی سال های گذشته، برآورد پارامترهای ژنتیکی برای صفات گوناگون ماندگاری در گاوهای شیری گزارش شده است. با این حال، این برآوردها از مطالعات بر اساس جمعیت های مختلف گاو شیری به دست آمده که منجر به تنوع قابل توجهی در بین برآوردهای وراثتپذیری و همبستگی ژنتیکی شده است؛ بنابراین، این مطالعه با هدف انجام یک فراتحلیل بر اساس یک مدل اثرات تصادفی برای ترکیب برآوردهای وراثتپذیریهای منتشر شده برای صفات ماندگاری و همبستگی ژنتیکی آنها با صفات تولید شیر، تیپ، روزهای باز و امتیاز سلولهای سوماتیک انجام شد. در مجموع، 66 مقاله منتشر شده بین سال های 1984 تا 2023 در مطالعه حاضر مورد استفاده قرار گرفت. پس از جمعآوری مقالات و استخراج پارامترها از آنها، برآورد پارامترهای ژنتیکی با روش فراتحلیل در نرم افزار Excel 2019 انجام شد. بررسی مطالعات انجام شده ناهمگنی زیادی را نشان داد بنابراین امکان استفاده از مدل با اثر ثابت وجود نداشت و از مدل با اثرات تصادفی استفاده شد. وراثتپذیری برای صفات طول عمر تولیدی، طول عمر گله، تعداد دوره شیردهی، استقامت و نرخ بقا به ترتیب 10/0، 08/0، 07/0، 10/0 و 04/0 بود. همبستگی ژنتیکی بین صفات ماندگاری و صفات تولیدی بسیار متغیر بود، بیشترین همبستگی ژنتیکی بین تولید چربی و طول عمر گله بود (95/0). به طور کلی همبستگی ژنتیکی بین اکثر صفات تیپ و ماندگاری منفی و کم بود. بالاترین همبستگی ژنتیکی مثبت بین امتیاز کلی تیپ و استقامت یافت شد (62/0). همبستگی ژنتیکی بین امتیاز سلولهای سوماتیک با استقامت و نرخ بقا به ترتیب 13/0- و 38/0- بود. همبستگی ژنتیکی بین روزهای باز با طول عمر گله و طول عمر تولیدی به ترتیب 40/0 و 54/0- بود. نتایج این تحقیق میتواند در تدوین استراتژیهای انتخاب برای بهبود ماندگاری در گاو شیری مفید باشد.